فیبریلاسیون دهلیزی به ضربان قلب نامنظم و سریع گفته می شود که می تواند موجب افزایش خطر سکته مغزی، نارسایی قلبی و بیماری های مرتبط با قلب شود. در این بیماری، دهلیزها به صورت نامنظم می تپند و از علائم شایع آن، تپش قلب، نفس تنگی و ضعف است.

این بیماری ممکن است به طور موقت ایجاد شود و با گذشت زمان از بین برود. اما در صورت شدید بودن فیبریلاسیون دهلیزی نیاز به درمان وجود دارد. اگرچه این بیماری جان فرد را تهدید نمی کند، اما نیازمند درمان فوری است.

عمده ترین نگرانی در این نوع از آریتمی قلبی، ایجاد لخته خون در قلب است که می تواند باعث انسداد گردش خون و در نتیجه ایست قلبی شود. درمان های فیبریلاسیون دهلیزی شامل تجویز داروها و یا تغییر در سیستم الکتریکی قلب می باشد.

آنچه در ارتباط با فیبریلاسیون دهلیزی خواهید خواند:

علائم
دلایل
عوامل خطرساز
عوارض
پیشگیری

علائم فیبریلاسیون دهلیزی

در برخی از افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی هیچ علامت خاصی وجود ندارد. اما در برخی دیگر از افراد، ممکن است نشانه های زیر دیده شوند:

  • تپش قلب
  • ضربان قلب نامنظم
  • ضعف
  • خستگی
  • سرگیجه
  • احساس سبکی سر
  • نفس تنگی
  • کاهش عملکرد ورزشی
  • درد در قفسه سینه

این بیماری می تواند حالت های مختلفی داشته باشد که عبارتند از:

  • گاه به گاه: به این حالت فیبریلاسیون دهلیزی «پاروکسیسمال» می گویند که در آن علائم بیماری به صورت گاه و بی‌گاه بروز پیدا کرده و ممکن است بین چند دقیقه تا چند ساعت ادامه پیدا کنند. در برخی از موارد ممکن است علائم تا یک هفته ادامه یابند. همچنین علائم ممکن است به طور خودبخود برطرف شده و نیاز به درمان خاصی نباشد.
  • مداوم: در این نوع فیبریلاسیون دهلیزی، ضربان قلب از حالت طبیعی و نرمان خارج شده و به وضعیت اولیه باز نمی گردد. در صورتی که فرد دچار این نوع از بیماری شده باشد نیازمند دریافت شوک الکتریکی، دارو درمانی و مراجعه به پزشک برای تنظیم ریتم قلب است.
  • مداوم و طولانی مدت: این نوع از بیماری بیش از ۱۲ ماه طول می کشد و بیماری ادامه دار می باشد.
  • دائمی: در نوع دائمی بیماری، ریتم قلب بیمار به حالت نرمال باز نمی گردد و مشکل وی دائمی خواهد بود که برای کنترل ضربان قلب نیاز به مصرف دارو خواهد داشت.

دلایل ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی

این بیماری زمانی اتفاق می افتد که ضربان قلب بیمار به صورت سریع و نامنظم بوده و سیگنال های الکتریکی بی نظمی در قلب اتفاق بیفتند. نتیجه بی نظمی ریتم قلب، بیماری فیبریلاسیون دهلیزی است.

ضربان قلب در این بیماری ممکن است بین ۱۰۰ تا ۱۷۵ ضربان در دقیقه باشد. این در حالی است که ضربان قلب طبیعی افراد بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه است.

قلب از چهار حفره تشکیل شده است که دو حفره فوقانی آن دهلیز، دو حفره پایینی آن بطن نام دارند. در دهلیز راست، سلول هایی وجود دارند که به آن ها گره سینوسی می گویند و ضربان قلب از آنجا نشات می گیرد.

گره های سینوسی سیگنال هایی را تولید می کنند که باعث ایجاد ضربان قلب می شوند. سیگنال ها از دو حفره فوقانی قلب عبور کرده و سپس از طریق یک مسیر متصل وارد بطن می شوند. حرکت سیگنال ها باعث انقباض قلب می شوند و خون از طریق گره های دهلیزی-بطنی از قلب به سرتاسر بدن منتقل می شوند.

در افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی این سیگنال ها به صورت نامنظم ایجاد می شوند که نتیجه آن بروز بیماری مذکور است.

دلایل احتمالی بیماری

برخی از ناهنجاری های مادرزادی و یا آسیب دیدگی های ساختار قلب می توانند از شایع ترین علل بروز این بیماری باشند. اما علل احتمالی دیگری نیز وجود دارند که عبارتند از:

  • فشار خون بالا
  • حملات قلبی
  • بیماری های عروق کرونر
  • بیماری های دریچه قلب
  • نقص قلبی مادرزادی
  • پر کاری تیروئید یا عدم تعادل متابولیسم
  • مصرف برخی محرک ها مانند الکل، تنباکو، کافئین و یا برخی داروها
  • سندرم سینوس بیمار که باعث بی نظمی ضربان قلب می شود.
  • بیماری های ریوی
  • جراحی قلب
  • عفونت های ویروسی
  • استرس
  • ذات الریه
  • وقفه تنفسی در خواب

البته در برخی از افراد مبتلا به این بیماری هیچ گونه آسیب قلبی وجود ندارد و علت ایجاد این بیماری نیز مشخص نبوده و عوارض جدی به دنبال ندارد.

فلوتر دهلیزی

فلوتر دهلیزی نیز نوعی آریتمی است که شباهت بسیاری به فیبریلاسیون دهلیزی دارد و تفاوت آن ها در این است که شدت آن بیشتر اما منظم تر است. این نوع آریتمی نیز در صورت درمان به موقع، زندگی فرد را تهدید نمی کند.

عوامل خطر ساز فیبریلاسیون دهلیزی

برخی از عوامل می توانند خطر ابتلا به بیماری فیبریلاسیون دهلیزی را افزایش دهند که مهم ترین آن ها شامل موارد زیر است:

  • افزایش سن: هرچه سن بالاتر می رود، خطر ابتلا به این بیماری بیشتر می شود.
  • بیماری های قلبی: افراد مبتلا به بیماری های قلبی مانند کسانی که مشکلات دریچه قلب، بیماری های مادرزادی قلبی و عروقی، نارسایی قلبی، بیماری عروق کرونر، سابقه حمله قلبی و یا جراحی قلب را دارند، بیشتر در معرض خطر فیبریلاسیون دهلیزی هستند.
  • فشار خون بالا: داشتن فشار خون بالا، به خصوص در افرادی که این بیماری در آن ها به خوبی کنترل نمی شود می تواند خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی را افزایش دهد.
  • ابتلا به برخی بیماری مزمن: کسانی که بیماری های مزمنی مانند مشکلات تیروئیدی، آپنه خواب، سندرم متابولیک، دیابت، بیماری های مزمن کلیوی و یا بیماری ریوی دارند، بیش از سایرین در خطر ابتلا به این بیماری هستند.
  • نوشیدن الکل: نوشیدن الکل می تواند خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی را افزایش دهد و فرد را در معرض ابتلا به این بیماری قرار دهد.
  • اضافه وزن و چاقی: افراد چاق بیشتر از سایر افراد به این بیماری مبتلا می شوند.
  • سابقه خانوادگی: کسانی که در خانواده خود شخص مبتلا به این بیماری را دارند، ریسک ابتلا در آن ها افزایش می یابد.

عوارض فیبریلاسیون دهلیزی

در برخی از موارد، این بیماری می تواند منجر به عوارض زیر شود:

  • سکته: آشفتگی ریتم قلب می تواند باعث افزایش خون در دهلیز و ایجاد لخته خونی شود. در صورتی که لخته ایجاد شده از قلب خارج شود و به مغز راه یابد، احتمال مسدود شدن عروق و بروز سکته وجود دارد. خطر سکته مغزی در افراد مبتلا به این بیماری به سن بیمار بستگی دارد و افزایش سن، فشار خون بالا، دیابت، سابقه نارسایی قلبی یا سکته قلبی می توانند باعث افزایش خطر شوند.
    مصرف برخی از داروهای رقیق کننده خون می تواند خطر سکته مغزی و آسیب رسیدن به سایر اندام های بدن را که در اثر ایجاد لخته خون به وجود می آیند، کاهش دهد.
  • نارسایی قلبی: در صورت عدم کنترل فیبریلاسیون دهلیزی، قلب ضعیف شده و منجر به نارسایی قلبی می شود. در این صورت قلب بیمار قادر به گردش خون کافی برای تامین نیازهای بدن نیست.

پیشگیری از فیبریلاسیون دهلیزی

داشتن سبک زندگی سالم و توجه به سلامت قلب می تواند خطر ابتلا به بیماری های قلبی و فیبریلاسیون دهلیزی را کاهش دهد. موارد زیر می توانند راهنمایی برای رسیدن به سبک زندگی سالم باشند:

  • داشتن رژیم غذایی سالم و مفید برای قلب
  • افزایش فعالیت های بدنی
  • ترک سیگار
  • داشتن وزن متعادل
  • اجتناب از مصرف کافئین و الکل
  • کاهش استرس (زیرا استرس شدید و عصبانیت باعث افزایش مشکلات قلبی می شوند)
  • محدود کردن مصرف برخی از داروهای بدون نسخه مانند برخی از داروهای سرماخوردگی که می توانند محرکی برای افزایش ضربان قلب شوند.


mayoclinic