بدترین درد دنیا کدام است؟ اگرچه تجربه درد یک موضوع کاملاً شخصی است و رتبهبندی آن میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما متخصصان و بیماران بر سر یک موضوع توافق دارند: برخی شرایط پزشکی به دلیل ایجاد دردهای شدید و اغلب ناتوانکننده، در سطح جهان شناخته شده هستند.
زمانی که کادر درمان از بیماران میخواهند به درد خود نمره بدهند، این بیماریها (چه حاد و چه مزمن) معمولاً از مقیاس رایج ۱ تا ۱۰ فراتر رفته و نمره «۱۱» را از سوی رنجدیدگان دریافت میکنند. در حالی که برخی از علل دردهای شدید قابل درمان یا بهبود هستند، برخی دیگر به مدیریت طولانیمدت و مراقبتهای تخصصی نیاز دارند.
در ادامه با بیماریهایی آشنا میشوید که بیشترین درد را ایجاد میکنند، روشهای درمانی آنها چیست و چگونه میتوان این دردها را برای بازگشت به کیفیت مطلوب زندگی مدیریت کرد.
دردناکترین بیماریها و شرایط پزشکی
۱. سنگ کلیه
تصور کنید بخواهید یک سنگریزه را از درون یک نی باریک عبور دهید! سنگهای کلیه، تودههای سخت یا کریستالهایی هستند که در کلیهها تشکیل میشوند. این سنگها هنگام حرکت در مجاری ادراری (از کلیه به سمت مثانه از طریق لوله باریکی به نام حالب) باعث دردهای بسیار شدید یا اسپاسم میشوند. درد ناشی از دفع سنگ کلیه میتواند هر کسی را به زانو درآورده و مستقیماً راهی اورژانس کند.
علائم سنگ کلیه: این گلولههای سخت که معمولاً از کلسیم ساخته شدهاند، جریان ادرار را مسدود کرده و باعث تورم کلیه و ایجاد موجهای درد طاقتفرسا در میان کمر، شکم یا پهلوها میشوند. علائم شایع عبارتند از:
- درد تیز در کمر، پهلو یا پایین شکم
- درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
- تهوع و استفراغ
- تب یا لرز
- وجود خون در ادرار
درمان درد سنگ کلیه چگونه است؟ تشخیص معمولاً با آزمایشهای تصویربرداری یا آزمایش ادرار انجام میشود. پس از تأیید، درمان ممکن است شامل مایعات وریدی (سرم) و داروهایی باشد که عضلات حالب را شل میکنند تا سنگ دفع شود. برای سنگهای کوچکتر و مقاوم، از روش سنگشکنی با امواج شوک استفاده میشود و سنگهای بزرگتر ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند.
۲. زایمان
درد زایمان، به ویژه دردی که در ناحیه کمر متمرکز است، یکی از فراموشنشدنیترین تجربههای دردناک برای زنان است. این درد در زمان انقباضات به اوج خود میرسد و در فواصل بین آنها نیز باقی میماند که میتواند روند زایمان را دشوارتر کند.
روشهای کاهش درد:
- تغییر وضعیت بدن و راه رفتن
- استفاده از کمپرس گرم در ناحیه کمر
- تکنیکهای تنفسی و تمرینات آرامسازی
- در موارد شدیدتر، گزینههای پزشکی مانند داروهای مسکن یا بلوک اپیدورال (بیحسی موضعی) توسط پزشکان توصیه میشود.
۳. تروما (آسیبهای شدید جسمی)
درد ناشی از ترومای فیزیکی حاد – مانند جراحت ناشی از تصادف خودرو، شلیک گلوله یا اقدامات پزشکی تهاجمی – میتواند دردی فوری و شدید ایجاد کند که بسیاری آن را بدترین درد عمر خود مینامند. شدت این درد به عواملی مانند آستانه درد فرد، تابآوری و ماهیت حادثه بستگی دارد.
علائم فیزیکی تروما:
- افزایش فشار خون و ضربان قلب
- درد تیز، خنجری یا ضرباندار
- احساس گزگز، ضعف یا بیحسی
- تنش عضلانی شدید
درمان تروما نیازمند رویکردی فردی و مداخله فوری پزشکی برای تثبیت وضعیت بیمار است. همچنین، به دلیل اثرات روانی ماندگار، حمایت متخصصان سلامت روان نیز بخش مهمی از فرآیند بهبودی است.
۴. زونا
زونا یا «هرپس زوستر»، یک عفونت ویروسی دردناک است که توسط همان ویروس آبلهمرغان ایجاد میشود. اگر قبلاً به آبلهمرغان مبتلا شدهاید، این ویروس میتواند سالها در سلولهای عصبی شما خفته بماند و بعدها دوباره فعال شود.
علائم زونا:
- درد عصبی شدید و سوزش
- بثورات پوستی و تاولهای پر از مایع
- حساسیت شدید به لمس
- در موارد نادر، دردی مزمن به نام «نورالژی پس از زونا» که میتواند سالها باقی بماند.
درمان زودهنگام با داروهای ضدویروسی بسیار حیاتی است، زیرا هرچه درمان سریعتر آغاز شود، احتمال تبدیل درد حاد به درد مزمن کمتر میشود. واکسیناسیون برای افراد بالای ۵۰ سال یکی از بهترین راههای پیشگیری است.
۵. نورالژی تریژمینال (درد عصب سهقلو)
این بیماری یک اختلال درد عصبی مزمن است که باعث دردهای ناگهانی و شوکمانند در صورت میشود. جالب است بدانید که فعالیتهای سادهای مثل صحبت کردن، جویدن، شستن صورت یا حتی وزش یک نسیم ملایم میتواند باعث تحریک این درد الکتریکی و طاقتفرسا شود.
علل و علائم: این مشکل ممکن است به دلیل فشار یک رگ خونی بر عصب سهقلو در مغز، تروما یا بیماریهایی مانند اماس (MS) ایجاد شود. علائم آن شامل دردهای ناگهانی در یک سمت صورت است که از چند ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد.
درمان: پزشکان معمولاً درمان را با داروهای ضد تشنج خاص که روی کانالهای سدیم سلولها اثر میگذارند، شروع میکنند. در صورت عدم پاسخ به دارو، گزینههایی مانند جراحی برای برداشتن فشار از روی عصب یا پرتودرمانی با دوز بالا (گامانایف) مد نظر قرار میگیرد.
۶. درد و دوران نقاهت پس از جراحی
جای تعجب نیست که بهبودی پس از عمل جراحی میتواند بسیار دردناک باشد. درد پس از عمل، بخشی طبیعی از فرآیند بهبودی است، اما برخی جراحیها به طور قابل توجهی درد بیشتری نسبت به بقیه ایجاد میکنند.
به گفته متخصصان، جراحی تعویض مفصل زانو به دلیل نیاز به برش استخوان، در صدر این لیست قرار دارد؛ در حالی که دوران نقاهت جراحی تعویض مفصل ران معمولاً درد کمتری دارد. همچنین جراحیهای قفسه سینه و ریه به دلیل اینکه بیمار با هر نفس مجبور به استفاده از عضلات درگیر است، درد شدیدی ایجاد میکنند. جراحیهای ناحیه سر و گردن نیز به ایجاد دردهای طاقتفرسا پس از عمل شهرت دارند.
چگونه میتوان این درد را کاهش داد؟ تحقیقات جدید نشان میدهند که علاوه بر داروهای مسکن سنتی، استفاده از تکنولوژیهای نوظهور مانند واقعیت مجازی (VR) میتواند با غوطهور کردن بیمار در محیطهای دیجیتال، توجه مغز را از درد منحرف کرده و نیاز به داروهای مخدر را کاهش دهد. همچنین آمادگی پیش از جراحی، مانند ترک سیگار و حفظ وزن ایدهآل، تأثیر زیادی در بهبود سریعتر دارد.
۷. کمردرد و آسیبهای ستون فقرات
کمردرد، چه به صورت حاد و چه مزمن، میلیونها نفر را در سراسر جهان درگیر کرده و یکی از اصلیترین دلایل ناتوانی جسمی است. تخمین زده میشود که ۸۰ درصد افراد در طول زندگی خود این درد را تجربه میکنند.
علل اصلی کمردرد: شدیدترین نوع کمردرد معمولاً ناشی از فشار روی عصب یا التهاب آن است؛ مواردی مانند:
- فتق دیسک: بیرونزدگی دیسک و فشار روی ریشههای عصبی.
- تنگی کانال نخاعی: که به ویژه در افراد مسن شایع است.
- سیاتیک: دردی که از کمر شروع شده و به صورت تیر کشیدن یا سوزش تا انتهای پا ادامه مییابد.
برخی افراد درد مبهم و دائمی دارند، در حالی که برخی دیگر دچار دردهای ناگهانی و خنجری میشوند. جالب است بدانید که در بسیاری از موارد مزمن، علت فیزیکی مشخصی یافت نمیشود و عواملی مثل وضعیت بدنی نامناسب (پوسچر)، ضعف عضلانی، سبک زندگی پشتمیزنشینی و حتی استرس در ایجاد آن نقش دارند.
۸. آرتروز مفاصل اصلی
وقتی آرتروز به لگن، زانو یا شانه حمله میکند، هر حرکت سادهای به یک چالش دردناک تبدیل میشود. آرتروز یک بیماری فرسایشی است که طی آن غضروف بین مفاصل (بافتی که استخوانها را محافظت میکند) از بین میرود.
علائم و عواقب: با تحلیل رفتن غضروف، استخوانها مستقیماً روی هم ساییده میشوند که این موضوع نه تنها صدای ناخوشایندی ایجاد میکند، بلکه دردی طاقتفرسا به همراه دارد. علائم شامل خشکی مفاصل (بهویژه پس از بیدار شدن)، تورم، التهاب و کاهش انعطافپذیری است. این درد اگر مانع حرکت فرد شود، میتواند ریسک بیماریهای قلبی را افزایش داده و منجر به مشکلات سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی شود.
۹. انواع سردردهای شدید: خوشهای، نخاعی و میگرن
همه سردردها آزاردهنده هستند، اما سه نوع خاص وجود دارند که در دسته شدیدترین دردهای بشری قرار میگیرند:
- سردرد خوشهای: این درد چنان شدید است که معمولاً فرد را در نیمهشب با احساس سوزش یا فرو رفتن جسمی تیز در یک سمت سر یا اطراف چشم بیدار میکند. این حملات ممکن است هفتهها یا ماهها به طور روزانه تکرار شوند.
- سردرد نخاعی: این سردرد که بر اثر نشت مایع مغزینخاعی (مثلاً پس از نمونهبرداری از کمر یا بیحسی اپیدورال) ایجاد میشود، هنگام نشستن یا ایستادن به شدت تشدید شده و با حالت تهوع و حساسیت شدید به نور همراه است.
- میگرن: میگرن میتواند فرد را برای چندین روز از کار افتاده کند. درد ضرباندار، حساسیت به بو و صدا، و خستگی مفرط حتی پس از پایان حمله، از ویژگیهای آن است.
۱۰. سندرم درد منطقهای پیچیده (CRPS)
این یک وضعیت نادر اما به شدت دردناک است که معمولاً پس از آسیب به دست یا پا (مانند شکستگی، جراحی یا رگبهرگ شدن) ایجاد میشود. در این بیماری، اعصاب محیطی دچار اختلال شده و باعث ایجاد درد مزمن و التهاب مداوم میشوند.
علائم CRPS: بیماران اغلب از احساس سوختگی، ضربان شدید، تغییر رنگ پوست در ناحیه آسیبدیده، تورم و کاهش توانایی حرکت شکایت دارند. تشخیص این بیماری دشوار است و اغلب نیاز به بررسیهای دقیق توسط متخصصان مغز و اعصاب و ارتوپد دارد. اگرچه درمان قطعی برای آن وجود ندارد، اما ترکیبی از فیزیوتراپی، بلوکهای عصبی و حمایتهای روانشناختی میتواند به مدیریت درد کمک کند.
۱۱. بیماری سلول داسیشکل
این بیماری یک اختلال خونی ژنتیکی است که میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد. بیماری سلول داسیشکل به دلیل «بحرانهای دردی» که ایجاد میکند، بسیار بدنام است.
علت درد: در این وضعیت، گلبولهای قرمز که به طور طبیعی منعطف و دیسکمانند هستند، سفت شده و به شکل داس یا هلال در میآیند. این سلولهای تغییر شکل یافته نمیتوانند به راحتی در رگها حرکت کنند، در نتیجه مسیر خون را مسدود کرده و مانع رسیدن اکسیژن به بافتها میشوند. این اتفاق باعث ایجاد دردهای حاد در قفسه سینه، شکم و مفاصل میشود که اغلب نیاز به بستری شدن در بیمارستان و دریافت مسکنهای قوی وریدی دارد.
۱۲. آندومتریوز
آندومتریوز یک وضعیت مزمن است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم، در جایی خارج از رحم (مانند تخمدانها یا لولههای فالوپ) رشد میکند. این بافت جابجا شده، درست مانند رحم به تغییرات هورمونی سیکل قاعدگی پاسخ میدهد و باعث التهاب، زخم و دردهای شدید لگنی میشود.
علائم ناتوانکننده:
- دردهای قاعدگی بسیار شدید که با مسکنهای معمولی آرام نمیشوند.
- درد حین یا بعد از رابطه جنسی.
- دردهای مزمن لگنی که گاهی مانند ضربات چاقو احساس میشوند.
- خستگی مفرط، تهوع و مشکلات باروری. بسیاری از زنان سالها با این درد زندگی میکنند بدون آنکه تشخیص درستی دریافت کنند، زیرا علائم آن اغلب با سایر بیماریها اشتباه گرفته میشود.
۱۳. سرطان استخوان یا متاستاز استخوانی
درد استخوان ناشی از سرطان میتواند مستقیماً از خودِ سرطان استخوان باشد یا ناشی از متاستاز (پخش شدن سرطان از نقاط دیگر بدن مثل سینه، پروستات یا ریه به استخوان) ایجاد شود. این نوع درد معمولاً عمیق، مداوم و بسیار شدید است.
درمان درد: پزشکان برای مدیریت این درد از ترکیبی از روشها استفاده میکنند؛ از جمله جراحی ارتوپدی برای تقویت استخوانهای ضعیف شده، پرتودرمانی برای نابودی سلولهای سرطانی در محل درد، و استفاده از داروهای ضدالتهاب و استروئیدها. مراقبتهای تسکینی و تکنیکهای آرامسازی نیز در این مرحله نقش مهمی ایفا میکنند.
۱۴. فیبرومیالژیا (فیبرومیالژی)
فیبرومیالژیا اختلالی است که با دردهای گسترده اسکلتی-عضلانی همراه با خستگی، مشکلات خواب، حافظه و خلقوخو شناخته میشود. بیماران اغلب این درد را مانند یک کوفتگی یا درد عمیق و دائمی در تمام بدن توصیف میکنند.
چرا دردناک است؟ در این بیماری، مغز سیگنالهای درد را تشدید میکند. در واقع بخشی از مغز که مسئول تشخیص درد است، به مرور زمان دچار حساسیت بیش از حد شده و حتی در نبود جراحت فیزیکی، پیام درد صادر میکند. اگرچه درمان قطعی برای آن وجود ندارد، اما ورزشهای سبک مانند یوگا، ماساژدرمانی و رعایت روتین خواب منظم میتواند به بهبود کیفیت زندگی این افراد کمک کند.
۱۵. پانکراتیت (التهاب پانکراس)
پانکراتیت همان التهاب غده لوزالمعده است که در عمق شکم قرار دارد. درد ناشی از آن اغلب ناگهانی، شدید و بیوقفه است و معمولاً از بالای شکم شروع شده و به سمت کمر یا شانهها تیر میکشد.
این درد طاقتفرسا اغلب با تب، تهوع و استفراغ همراه است. درمانهای حاد معمولاً شامل بستری شدن، قطع موقت تغذیه دهانی (برای استراحت دادن به پانکراس)، دریافت مایعات وریدی و مدیریت دقیق درد توسط تیم پزشکی است.
تأثیرات عاطفی درد و نحوه مدیریت آن
درد فقط یک حس فیزیکی نیست؛ بیماریهایی که دردهای طولانیمدت یا غیرقابل پیشبینی ایجاد میکنند، پیامدهای عاطفی سنگینی به همراه دارند. ناتوانی در کار کردن یا انجام فعالیتهای روزمره میتواند منجر به احساس ناامیدی و از دست دادن کنترل بر زندگی شود.
رویکردهای نوین در مدیریت درد:
- درمان پذیرش و تعهد (ACT): این یک روش روانشناختی است که به بیماران کمک میکند به جای جنگیدن مداوم با افکار منفی ناشی از درد، روی زندگی بر اساس ارزشهای خود تمرکز کنند.
- درمانهای ذهن-بدن: تحقیقات نشان دادهاند که تکنیکهایی مانند مدیتیشن، هیپنوتیزم و درمانهای شناختی-رفتاری (CBT) میتوانند به طور معناداری شدت درد را کاهش داده و نیاز به داروهای مسکن سنگین (مانند مخدرها) را کم کنند.
- پیشگیری از مزمن شدن درد: متخصصان در حال تحقیق روی این موضوع هستند که چگونه میتوان از تبدیل «درد حاد» (مثل درد بعد از جراحی) به «درد مزمن» جلوگیری کرد. تشخیص سریع و درمان صحیح در مراحل اولیه، کلید اصلی این پیشگیری است.
فراموش نکنید که درد نباید تمام زندگی شما را تحت شعاع قرار دهد. اگر با دردی مداوم دستوپنجه نرم میکنید، ارتباط مستمر با پزشک و پیدا کردن یک تشخیص دقیق، اولین قدم برای بازگشت به یک زندگی باکیفیت است.
منبع: usnews
