پرگابالین
پرگابالین دارویی از دسته آنالوگهای گابا است که با اتصال به کانالهای کلسیمی وابسته به ولتاژ در سلولهای عصبی، از آزاد شدن برخی انتقالدهندههای عصبی تحریکی (مانند گلوتامات، نوراپینفرین و ماده P) جلوگیری میکند. این مکانیسم باعث کاهش تحریکپذیری بیش از حد نورونها شده و به کنترل تشنج، کاهش دردهای نوروپاتیک و ایجاد آرامش در اختلال اضطراب فراگیر کمک میکند. پرگابالین برخلاف بسیاری از داروهای ضد تشنج قدیمیتر، اثر مستقیمی بر گیرندههای گابا ندارد، اما شروع اثر نسبتاً سریع آن در کاهش دردهای عصبی (معمولاً طی هفته اول) و اثر ضداضطرابی آن، این دارو را به گزینهای پرکاربرد تبدیل کرده است. نکته بسیار مهم در مصرف پرگابالین، لزوم قطع تدریجی دارو است؛ قطع ناگهانی آن میتواند با علائم ناخوشایندی مانند بیخوابی، سردرد، تهوع، اضطراب و تعریق همراه باشد. همچنین این دارو پتانسیل ایجاد وابستگی و سوءمصرف دارد و در برخی کشورها جزو مواد کنترلشده طبقهبندی میشود.
- درمان دردهای نوروپاتیک (با منشأ عصبی) در بزرگسالان، شامل نوروپاتی دیابتی و نورالژی پس از هرپس (زونا)
- درمان کمکی در تشنجهای کانونی (Partial-onset seizures) در بزرگسالان
- درمان اختلال اضطراب فراگیر در بزرگسالان
- کمک به درمان فیبرومیالژیا (درد مزمن منتشر عضلانی-اسکلتی)
- دوز شروع معمول در بزرگسالان ۱۵۰ میلیگرم در روز است که در دو یا سه دوز منقسم (مثلاً ۷۵ میلیگرم صبح و ۷۵ میلیگرم شب) مصرف میشود.
- پزشک بسته به پاسخ بیمار و تحمل دارو، ممکن است دوز را به تدریج و با فواصل ۳ تا ۷ روزه افزایش دهد.
- حداکثر دوز مجاز روزانه ۶۰۰ میلیگرم (در دو یا سه دوز منقسم) است. دارو را میتوان همراه با غذا یا با معده خالی مصرف کرد.
- اثر کامل ضد درد و ضد اضطراب دارو معمولاً پس از یک تا دو هفته مصرف منظم ظاهر میشود.
- قطع ناگهانی پرگابالین ممنوع است و باید تحت نظر پزشک و با کاهش تدریجی دوز طی حداقل یک هفته انجام شود.
- خوابآلودگی، سرگیجه و احساس خستگی (شایعترین عوارض که معمولاً با ادامه درمان کاهش مییابند)
- افزایش وزن و افزایش اشتها
- خشکی دهان
- تاری دید و عدم وضوح بینایی
- ادم محیطی (تورم دستها، پاها و قوزک پا)
- مشکل در تمرکز و فراموشی موقت
- یبوست
- کاهش میل جنسی و اختلال نعوظ
- واکنشهای آلرژیک مانند کهیر و خارش
- عارضه نادر اما بسیار خطرناک: آنژیوادم (تورم ناگهانی صورت، زبان و گلو همراه با تنگی نفس) که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد
- داروهای تضعیفکننده سیستم عصبی مرکزی مانند الکل، بنزودیازپینها، مسکنهای مخدر و خوابآورها: مصرف همزمان با پرگابالین، خوابآلودگی و سرگیجه را به طور خطرناکی تشدید میکند و احتمال تصادفات و زمین خوردن را بالا میبرد.
- مخدرها و مواد افیونی مانند مورفین، ترامادول و متادون: مصرف همزمان خطر افسردگی تنفسی، اغما و مرگ را افزایش میدهد.
- داروهای ضد دیابت خوراکی مانند متفورمین و گلیبنکلامید و انسولین: پرگابالین ممکن است باعث نوسانات قند خون شود و نیاز به تنظیم دوز داروهای دیابت داشته باشد.
- داروهای ضد اسید معده: مصرف همزمان با آنتیاسیدها میتواند جذب پرگابالین را کاهش دهد. توصیه میشود بین مصرف این دو دسته دارو حداقل ۲ ساعت فاصله باشد.
- مصرف پرگابالین در بیماران با سابقه حساسیت شدید به این دارو ممنوع است.
- در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، مصرف این دارو به دلیل خطر بروز یا تشدید ادم محیطی و احتقان ریوی باید با احتیاط فراوان و تحت نظر پزشک باشد.
- در بیماران با نارسایی کلیوی، دوز دارو باید بر اساس میزان کلیرانس کراتینین توسط پزشک تنظیم شود.
- پرگابالین پتانسیل سوءمصرف و وابستگی دارد. در بیماران با سابقه سوءمصرف مواد باید با احتیاط تجویز شود.
- در صورت بروز تاری دید، اختلال بینایی یا علائم آنژیوادم (تورم صورت و مشکل تنفسی)، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- به دلیل خوابآلودگی و سرگیجه، در اوایل درمان از رانندگی و کار با ماشینآلات سنگین خودداری کنید.
