امپاگلیفلوزین
امپاگلیفلوزین یک داروی کاهنده قند خون از دسته مهارکنندههای SGLT2 است که با مکانیسمی نوآورانه، بر روی کلیهها اثر میگذارد. این دارو با مهار پروتئینهای SGLT2 در توبولهای کلیوی، بازجذب گلوکز تصفیهشده را کاهش داده و دفع قند خون از طریق ادرار را افزایش میدهد. امپاگلیفلوزین فراتر از کنترل قند خون، مزایای اثباتشدهای در حفاظت از قلب و کلیهها دارد. بهگونهای که برای کاهش خطر مرگ قلبی-عروقی و بستری شدن در بیمارستان به دلیل نارسایی قلبی در بزرگسالان، صرفنظر از وجود دیابت، تأیید شده است. همچنین این دارو برای کند کردن روند پیشرفت بیماری مزمن کلیوی و کاهش خطر رسیدن به مرحله نهایی نارسایی کلیه تجویز میشود. این ویژگیهای محافظتی، امپاگلیفلوزین را به یکی از ارکان اصلی درمان در بیماران دیابتی نوع ۲ و افراد در معرض خطر حوادث قلبی-عروقی و کلیوی تبدیل کرده است.
- کنترل قند خون در بزرگسالان و کودکان بالای ۱۰ سال مبتلا به دیابت نوع ۲ به عنوان مکمل رژیم غذایی و ورزش
- کاهش خطر مرگ قلبی-عروقی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ که بیماری قلبی-عروقی تأییدشده دارند
- کاهش خطر مرگ قلبی-عروقی و بستری شدن در بیمارستان به دلیل نارسایی قلبی در بزرگسالان مبتلا به نارسایی قلبی
- کاهش خطر کاهش پایدار در عملکرد کلیه، رسیدن به مرحله نهایی بیماری کلیوی، مرگ قلبی-عروقی و بستری شدن در بیمارستان در بزرگسالان مبتلا به بیماری مزمن کلیوی که در معرض خطر پیشرفت هستند
- دوز شروع و معمول امپاگلیفلوزین ۱۰ میلیگرم یک بار در روز است.
- پزشک ممکن است در صورت تحمل دارو و نیاز به کنترل بیشتر قند خون، دوز را به ۲۵ میلیگرم یک بار در روز افزایش دهد.
- دارو باید به صورت خوراکی، یک بار در روز صبحها، همراه با غذا یا با معده خالی مصرف شود.
- پیش از شروع درمان، پزشک عملکرد کلیوی بیمار را ارزیابی میکند.
- این دارو برای بهبود کنترل قند خون در بیماران دیابتی نوع ۲ با افت شدید عملکرد کلیه (eGFR کمتر از ۳۰ میلیلیتر در دقیقه) توصیه نمیشود.
- در صورت فراموش کردن یک دوز، باید به محض یادآوری مصرف شود، اما اگر زمان دوز بعدی نزدیک است، از مصرف دوز فراموششده صرف نظر کرده و طبق برنامه منظم ادامه داد. از دوبرابر کردن دوزها خودداری شود.
- عفونتهای دستگاه ادراری از شایعترین عوارض گزارششده هستند.
- عفونتهای قارچی ناحیه تناسلی در زنان و مردان نیز به طور شایع دیده میشود.
- افزایش دفعات ادرار و افزایش سطح کلسترول خون نیز ممکن است رخ دهد.
- دردهای مفصلی، تهوع، سرگیجه و افت فشار خون وضعیتی (به ویژه هنگام برخاستن ناگهانی) از دیگر عوارض جانبی گزارششده هستند.
- یکی از عوارض نادر اما بسیار جدی، کتواسیدوز دیابتی است که میتواند حتی با سطوح قند خون طبیعی رخ دهد و یک فوریت پزشکی محسوب میشود.
- کمآبی بدن، کاهش وزن و همچنین افزایش خطر قطع عضو در اندام تحتانی از دیگر هشدارهای مهم مرتبط با مصرف این دارو هستند.
- یک عارضه عفونی نادر اما بسیار خطرناک دیگر، گانگرن فورنیه (عفونت نکروزان بافت ناحیه تناسلی) است.
- علائم آلرژیک جدی مانند کهیر، تورم صورت و گلو و تنگی نفس نیز نیازمند مراقبت فوری پزشکی است.
- امپاگلیفلوزین ممکن است با چندین دارو تداخل داشته باشد، از جمله:
- داروهای ادرارآور (دیورتیکها): مصرف همزمان با داروهای ادرارآور (مانند هیدروکلروتیازید و فوروزماید) میتواند خطر از دست دادن آب بدن و افت فشار خون را افزایش دهد.
- انسولین و داروهای محرک ترشح انسولین (مانند سولفونیلاورهها): مصرف همزمان با این داروها میتواند خطر افت شدید قند خون (هیپوگلیسمی) را افزایش دهد. پزشک ممکن است نیاز به کاهش دوز این داروها داشته باشد.
- لیتیوم: امپاگلیفلوزین ممکن است سطح لیتیوم خون را کاهش داده و اثربخشی آن را کم کند.
- سایر داروهای کاهنده فشار خون: به دلیل اثر کاهندگی فشار خون امپاگلیفلوزین، مصرف همزمان با سایر داروهای کاهنده فشار خون ممکن است اثر کاهش فشار را تشدید کند.
- مصرف این دارو در بیماران با سابقه واکنش آلرژیک جدی به امپاگلیفلوزین یا هر یک از اجزای تشکیلدهنده قرص منع مصرف دارد.
- این دارو برای بیماران دیابتی نوع ۱ یا برای درمان کتواسیدوز دیابتی توصیه نمیشود و ممکن است خطر این عارضه را افزایش دهد.
- در بیماران با نارسایی شدید کلیوی (eGFR کمتر از ۳۰ میلیلیتر در دقیقه) یا بیماران تحت دیالیز، مصرف این دارو توصیه نمیشود.
- به دلیل خطر کمآبی و افت فشار خون، در بیماران با کاهش حجم مایعات بدن، بیماران سالمند (بالای ۶۵ سال) و افرادی که داروهای کاهنده فشار خون مصرف میکنند، باید با احتیاط مصرف شود.
- مصرف طولانیمدت یا مقادیر زیاد الکل میتواند خطر کتواسیدوز را افزایش دهد.
- در صورت بروز علائمی مانند تهوع، استفراغ، درد شکم، خستگی مفرط و تنگی نفس (علائم کتواسیدوز) یا علائم عفونت ادراری-تناسلی (سوزش، خارش، ترشح) باید فوراً به پزشک مراجعه شود.