فیناستراید
فیناستراید یک داروی مهارکننده آنزیم 5-آلفا ردوکتاز است که از تبدیل هورمون تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT) در بدن جلوگیری میکند. DHT هورمونی است که در بزرگ شدن پروستات و همچنین در ریزش موی ارثی (آلوپسی آندروژنتیک) در مردان نقش کلیدی دارد. این دارو در دو دوز متفاوت عرضه میشود: دوز 5 میلیگرم برای درمان بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) و کاهش علائم ادراری ناشی از آن، و دوز 1 میلیگرم برای درمان ریزش مو با الگوی مردانه و کمک به رشد مجدد مو در مردان. فیناستراید با کاهش سطح DHT در پوست سر و بافت پروستات، روند کوچکشدن فولیکولهای مو را معکوس کرده و اندازه پروستات را کاهش میدهد. مصرف این دارو تنها در مردان تجویز میشود و استفاده از آن توسط زنان، بهویژه زنان باردار، به دلیل خطر ناهنجاریهای جنینی در جنین پسر اکیداً ممنوع است. اثرات درمانی دارو تدریجی است و معمولاً 3 تا 6 ماه برای مشاهده بهبود در ریزش مو و چند هفته برای بهبود علائم ادراری زمان نیاز دارد.
- درمان و کنترل بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) و بهبود علائم ادراری مرتبط با آن
- درمان ریزش موی ارثی (آلوپسی آندروژنتیک) در مردان و تحریک رشد مجدد مو
- کاهش خطر احتباس حاد ادراری و نیاز به جراحی پروستات در بیماران مبتلا به BPH
- برای درمان بزرگی خوشخیم پروستات، دوز معمول 5 میلیگرم یک بار در روز همراه با غذا یا با معده خالی است.
- برای درمان ریزش مو، دوز توصیهشده 1 میلیگرم یک بار در روز میباشد.
- دارو را میتوان در هر زمانی از روز مصرف کرد، اما بهتر است هر روز در ساعت مشخصی میل شود.
- قرصها باید به صورت کامل و بدون خرد کردن یا جویدن بلعیده شوند.
- تداوم مصرف دارو برای حفظ اثرات درمانی ضروری است و قطع آن معمولاً باعث بازگشت علائم ظرف چند ماه میگردد.
- اثر کامل دارو بر رشد مو ممکن است تا 12 ماه یا بیشتر زمان ببرد.
- کاهش میل جنسی (شایعترین عارضه جنسی)
- اختلال در نعوظ
- کاهش حجم مایع منی و اختلال در انزال
- بزرگی و حساسیت پستان (ژنیکوماستی) و درد بیضه
- واکنشهای آلرژیک مانند بثورات پوستی، خارش و کهیر
- تغییرات خلقی شامل افسردگی و اضطراب (با شیوع کمتر)
- گزارشهایی مبنی بر تداوم برخی عوارض جنسی پس از قطع دارو وجود دارد
- فیناستراید تداخلات دارویی قابلتوجهی با سایر داروها ندارد، اما مصرف همزمان با سایر مهارکنندههای 5-آلفا ردوکتاز (مانند دوتاستراید) توصیه نمیشود.
- داروهایی که بر متابولیسم کبدی اثر میگذارند ممکن است سطح فیناستراید را تغییر دهند، اما اهمیت بالینی این تداخل کم است.
- این دارو باعث کاهش سطح آنتیژن اختصاصی پروستات (PSA) میشود، که باید در تفسیر آزمایشهای غربالگری سرطان پروستات مد نظر قرار گیرد.
- مصرف این دارو در زنان و کودکان ممنوع است. زنان باردار یا زنانی که احتمال بارداری در آنها وجود دارد، به هیچوجه نباید با قرصهای شکسته یا خردشده تماس پوستی داشته باشند، زیرا جذب دارو میتواند به ناهنجاریهای جدی در اندام تناسلی جنین پسر منجر شود.
- پیش از شروع درمان، پزشک باید از طریق معاینه و آزمایش PSA احتمال ابتلا به سرطان پروستات را رد کند، چرا که فیناستراید با کاهش سطح PSA ممکن است تشخیص سرطان پروستات را به تأخیر بیندازد.
- در طول درمان، در صورت بروز تغییرات خلقی مانند افسردگی یا افکار خودکشی، باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.
- بیماران با نارسایی کبدی باید با احتیاط و تحت نظر پزشک دارو را مصرف کنند.