احساس وجود خلط در پشت گلو، نیاز مداوم به صاف کردن گلو یا چکیدن ترشحات از بینی به سمت گلو، مشکلی شایع است و معمولاً به دلیل افزایش یا غلیظ شدن ترشحات بینی و سینوسها ایجاد میشود. سرماخوردگی، آلرژی، التهاب سینوسها، هوای خشک، دود سیگار و گاهی رفلاکس معده میتوانند باعث این وضعیت شوند. درمان خلط پشت گلو بیشتر به علت آن بستگی دارد و همیشه نیازی به مصرف دارو نیست.
اولین و سادهترین کار، نوشیدن آب و مایعات کافی در طول روز است. کمآبی میتواند ترشحات را غلیظتر کند و دفع آنها را دشوارتر سازد. نوشیدنیهای گرم مانند آب گرم یا سوپ نیز ممکن است به رقیق شدن ترشحات و آرام شدن گلو کمک کنند. مرطوب نگه داشتن هوای اتاق، بهویژه در هوای خشک، میتواند مفید باشد؛ البته دستگاه بخور باید مرتب تمیز شود تا محل رشد میکروبها نباشد.
شستوشوی بینی با محلول آبنمک هم یکی از روشهای مؤثر برای کاهش ترشحات و پاک کردن مواد تحریککننده از داخل بینی است. میتوان از اسپری آبنمک یا محلولهای آماده شستوشوی بینی استفاده کرد. اگر از ظرف شستوشوی بینی استفاده میکنید، آب مورد استفاده باید مقطر، استریل یا قبلاً جوشانده و سپس کاملاً خنک شده باشد؛ آب مستقیم شیر برای شستوشوی داخل بینی مناسب نیست، حتی اگر برای نوشیدن بیخطر باشد. وسایل شستوشو نیز باید طبق دستور سازنده شسته و خشک شوند.
اگر علت خلط پشت گلو آلرژی باشد، معمولاً علائم دیگری مانند عطسه، آبریزش بینی، گرفتگی بینی یا خارش و اشکریزش چشم هم دیده میشود. در این شرایط، دوری از عامل حساسیتزا اهمیت زیادی دارد. پزشک یا داروساز ممکن است داروهای ضدحساسیت یا اسپریهای بینی مناسب را پیشنهاد کند. اسپریهای ضدالتهاب بینی در بسیاری از افراد مبتلا به آلرژی میتوانند گرفتگی و آبریزش بینی را کاهش دهند، اما بهتر است انتخاب و نحوه مصرف آنها با توجه به شرایط فرد انجام شود.
گاهی علت اصلی، التهاب یا عفونت سینوسهاست. در این حالت ممکن است گرفتگی بینی، احساس فشار یا درد در صورت، کاهش حس بویایی، سرفه، بوی بد دهان یا تب نیز وجود داشته باشد. تغییر رنگ ترشحات بینی به زرد یا سبز بهتنهایی به معنی نیاز به آنتیبیوتیک نیست و نباید بدون تشخیص پزشک آنتیبیوتیک مصرف کرد. اگر علائم طولانی شوند، بعد از بهتر شدن دوباره شدت بگیرند یا همراه با تب پایدار باشند، بهتر است پزشک علت را بررسی کند.
در بعضی افراد، رفلاکس معده میتواند احساس خلط، گرفتگی صدا، سرفه یا احساس وجود چیزی در گلو ایجاد کند؛ بهخصوص اگر این علائم بعد از غذا یا هنگام دراز کشیدن بیشتر شوند. در این شرایط، بهتر است تا دستکم سه ساعت بعد از غذا دراز نکشید، وعدههای غذایی را سبکتر کنید و غذاها یا نوشیدنیهایی را که علائم رفلاکس را تشدید میکنند کاهش دهید. بالا آوردن قسمت بالایی بدن هنگام خواب نیز برای افرادی که رفلاکس شبانه دارند میتواند کمککننده باشد.
از طرف دیگر، قرار گرفتن در معرض دود سیگار و سایر مواد تحریککننده میتواند ترشح مخاط را بیشتر و گلو را تحریک کند. بنابراین ترک سیگار و دوری از دود آن، گردوغبار و سایر محرکهای شناختهشده میتواند به کاهش علائم کمک کند. همچنین صاف کردن مداوم گلو و سرفههای پیدرپی ممکن است خودِ گلو را بیشتر تحریک کند؛ بهتر است هنگام احساس نیاز، بهجای صاف کردن شدید گلو، جرعهای آب بنوشید.
اگر خلط پشت گلو بیشتر از چند هفته ادامه پیدا کند، مرتب تکرار شود یا با علائمی مانند مشکل در بلع، تنگی نفس، خسخس سینه، تب، خون در ترشحات یا بوی بسیار نامطبوع خلط همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین در صورت وجود علائم شدید یا بدتر شدن سریع وضعیت، نباید درمان خانگی را جایگزین ارزیابی پزشکی کرد.
