کلرفنیرامین
کلرفنیرامین یک داروی آنتیهیستامین از نسل اول است که با مهار گیرندههای هیستامین در بدن، علائم واکنشهای آلرژیک را کاهش میدهد. این دارو به دلیل نفوذ قابل توجه به سیستم عصبی مرکزی، اثر خوابآلودگی و آرامبخشی مشهودی دارد و به همین دلیل در دسته آنتیهیستامینهای خوابآور طبقهبندی میشود. کلرفنیرامین یکی از قدیمیترین و پرمصرفترین داروهای ضدحساسیت است که برای تسکین علائم آلرژیهای فصلی، کهیر، خارشهای پوستی و آبریزش بینی ناشی از سرماخوردگی به کار میرود. شروع اثر این دارو حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف خوراکی است و اثرات آن معمولاً ۴ تا ۶ ساعت ادامه مییابد. این دارو به صورت قرص، شربت و قطره خوراکی در دسترس است و شکل تزریقی آن (آمپول) معمولاً در مواقع اورژانسی و برای درمان واکنشهای آلرژیک شدید و آنافیلاکسی در مراکز درمانی استفاده میشود. مصرف خودسرانه و طولانیمدت این دارو توصیه نمیشود و باید توجه داشت که خوابآلودگی ناشی از آن میتواند فعالیتهای نیازمند هوشیاری را به شدت مختل کند.
- تسکین علائم رینیت آلرژیک فصلی و دایمی (عطسه، آبریزش بینی، خارش بینی و گلو)
- درمان کهیر و بثورات پوستی خارشدار
- کاهش خارش ناشی از آبله مرغان، نیش حشرات و سایر حساسیتهای پوستی
- کمک به درمان علامتی سرماخوردگی و آنفولانزا جهت کاهش آبریزش بینی و عطسه
- کنترل واکنشهای آلرژیک شدید و آنافیلاکسی (به صورت تزریقی و همراه با اپینفرین)
- پیشگیری و درمان بیماری حرکت (ماشینگرفتگی) در برخی موارد
- دوز معمول برای بزرگسالان و نوجوانان بالای ۱۲ سال ۴ میلیگرم (یک قرص) هر ۴ تا ۶ ساعت است.
- حداکثر دوز مجاز روزانه برای بزرگسالان ۲۴ میلیگرم میباشد.
- در کودکان ۶ تا ۱۲ سال، دوز معمول ۲ میلیگرم هر ۴ تا ۶ ساعت است و از ۶ میلیگرم در روز نباید تجاوز کند.
- برای کودکان ۲ تا ۶ سال، دوز بر اساس وزن و صرفاً با تجویز پزشک تعیین میگردد.
- شربت و قطره کلرفنیرامین باید با استفاده از پیمانه یا قطرهچکان مدرج داخل بستهبندی مصرف شوند.
- دارو را میتوان همراه با غذا یا شیر مصرف کرد تا احتمال ناراحتی معده کاهش یابد.
- مصرف این دارو در کودکان زیر ۲ سال به دلیل خطر بروز مشکلات تنفسی جدی و مرگآور ممنوع است.
- شکل تزریقی دارو فقط در مراکز درمانی و توسط کادر پزشکی تجویز و مصرف میشود.
- خوابآلودگی و احساس آرامبخشی (شایعترین عارضه)
- خشکی دهان، بینی و گلو
- تاری دید
- سرگیجه و کاهش تمرکز
- یبوست
- احتباس ادراری (به ویژه در مردان مسن با بزرگی پروستات)
- غلیظ شدن ترشحات برونش و دشواری در خلطآوری
- واکنشهای متناقض مانند تحریکپذیری
- بیقراری و کمخوابی (به ویژه در کودکان)
- کاهش اشتها،
- هوع و استفراغ
- افزایش فشار خون یا تپش قلب (در دوزهای بالا یا تزریقی)
- واکنشهای آلرژیک مانند کهیر و خارش (بسیار نادر)
- داروهای تضعیفکننده سیستم عصبی مرکزی (مانند الکل، بنزودیازپینها، خوابآورها، مسکنهای مخدر و سایر آنتیهیستامینهای خوابآور): مصرف همزمان باعث تشدید شدید خوابآلودگی، سرگیجه و کاهش هوشیاری میشود و رانندگی و کار با ماشینآلات را به شدت خطرناک میکند.
- مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز: مصرف همزمان با کلرفنیرامین میتواند اثرات آنتیکولینرژیک دارو را تشدید کرده و منجر به افت شدید فشار خون شود.
- داروهای آنتیکولینرژیک (مانند هیوسین، آتروپین و برخی داروهای ضدافسردگی سهحلقهای): مصرف همزمان عوارضی مانند خشکی دهان، یبوست، تاری دید و احتباس ادراری را افزایش میدهد.
- داروهای کاهنده فشار خون: کلرفنیرامین ممکن است اثربخشی برخی داروهای کاهنده فشار خون را کاهش دهد.
- مصرف در کودکان زیر ۲ سال به دلیل خطر بروز دیسترس تنفسی و مرگ ناگهانی مطلقاً ممنوع است.
- در بیماران مبتلا به گلوکوم زاویه باریک (آب سیاه) ، بزرگی خوشخیم پروستات با احتباس ادراری، انسداد روده و میاستنی گراویس منع مصرف دارد.
- در بیماران مبتلا به آسم و بیماریهای مزمن تنفسی باید با احتیاط مصرف شود، زیرا دارو ترشحات را غلیظ کرده و راههای هوایی را مسدود میکند.
- در طول درمان به دلیل خوابآلودگی و تاری دید از رانندگی و کار با ماشینآلات سنگین جداً خودداری کنید.
- مصرف همزمان با الکل میتواند عوارض دارو را به طور خطرناکی تشدید کند.
