رهبر بودن کار دشواری است و تبدیل شدن به یک رهبر عالی، به مراتب سختتر. حتی زمانی که مدیران بهترین نیتها را دارند، اغلب با موانعی در مسیر موفقیت روبرو میشوند. اما چالشهای مشترکی که حتی رهبران بزرگ با آن دست و پنجه نرم میکنند چیست؟ و چگونه میتوان از آنها عبور کرد؟
تحقیقات بر روی مدیران نمونه و توانایی آنها در حفظ برتری، حتی در مواجهه با سختیها، نشان میدهد که کلید موفقیت در تابآوری و داشتن استراتژی است. در ادامه، به بررسی چالشهای کلیدی که مدیران در مسیر خلق تیمهای شادتر، سالمتر و بهرهورتر با آنها روبرو هستند، میپردازیم و راهکارهایی برای غلبه بر آنها ارائه میدهیم.
مقابله با فرهنگ بیشکاری (فشار کاری بیش از حد)
بسیاری از مدیران تلاش میکنند فضایی مثبت و سازنده در تیم خود ایجاد کنند، اما اغلب با سد بزرگی به نام «فرهنگ غالب کار زیاد» در سازمان روبرو میشوند. اگر شما بخواهید تیمتان هوشمندانهتر کار کند (نه سختتر) و مرزهای مشخصی بین زندگی و کار داشته باشد، اما سایر بخشهای سازمان چنین رویهای نداشته باشند، ممکن است احساس کنید در حال جنگیدن با یک جریان مخالف هستید.
راهکار چیست؟ رهبرانی که در ایجاد خردهفرهنگهای مثبت موفق بودهاند، از چند روش استفاده میکنند:
- تمرکز بر اولویتهای مدیران ارشد: نشان دهید که تیم شما چگونه اولویتهای اصلی سازمان را پیش میبرد. تیمهای شاد و سالم معمولاً عملکرد بهتری دارند. با گزارش موفقیتهای تیم به زبانی که برای مدیران ردهبالا جذاب باشد، میتوانید از حجم کارهای غیرضروری بکاهید.
- استفاده از اعداد و ارقام: شاخصهایی مثل نرخ ماندگاری کارکنان یا میزان تعامل آنها را زیر نظر بگیرید. اگر سبک مدیریتی شما باعث کاهش استعفا یا افزایش انگیزه شده، این دادهها را مستقیماً به مدیران ارشد ارائه دهید.
- یافتن همراهان همفکر: شما تنها نیستید. مدیران دیگری را که به سبک شما اعتقاد دارند پیدا کنید. اتحاد با دیگران قدرت چانهزنی شما را برای تغییر فرهنگ کل سازمان افزایش میدهد.
مدیریت اعضای ناسازگار یا «سیبهای کال»
دومین چالش بزرگ، حضور افرادی در تیم است که با تغییرات مثبت همراه نمیشوند. برخی مدیران به این افراد برچسب «مهرههای ناکارآمد» یا «سیبهای خراب» میزنند. اما واقعیت این است که رفتار این افراد اغلب قابل بهبود است.
راهکار چیست؟ برای اینکه اجازه ندهید رفتار یک یا چند نفر کل تیم را تحت تاثیر قرار دهد، این اقدامات را انجام دهید:
- تمرکز بر نقاط مثبت: بپذیرید که اکثر آدمها مجموعهای از رفتارهای خوب و بد هستند. به جای تمرکز صرف بر اصلاح اشتباهات، روی نقاط قوت این افراد تاکید کنید. تشویق رفتارهای درست، احتمال تکرار آنها را در آینده بیشتر میکند.
- برجسته کردن الگوهای مثبت: روی اعضایی از تیم که رفتار حرفهای و مثبتی دارند تمرکز کنید و اجازه دهید درخشش آنها به چشم بیاید. وقتی رفتار مثبت به یک «هنجار» در تیم تبدیل شود، نادیده گرفتن آن برای افراد ناسازگار سختتر خواهد بود.
- آموزش مستمر: بسیاری از رفتارهای نامناسب ناشی از کمبود مهارت است. از فرستادن کارکنان به دورههای آموزشی واهمه نداشته باشید؛ تقریباً هر رفتاری با آموزش صحیح قابل تغییر است.
چالشِ راضی نگه داشتن همگان
مدیران موفق میدانند که راضی نگه داشتن همه افراد در تمام مدت، غیرممکن است. تصور کنید کارمندی اصرار به کار حضوری کامل دارد و کارمند دیگری فقط میخواهد به صورت دورکاری فعالیت کند. نیازهای این دو کاملاً متضاد است و شما نمیتوانید هر دو را صد درصد راضی کنید.
راهکار چیست؟ به جای اینکه استانداردی غیرواقعی برای خود تعیین کنید، روی «شفافیت» و «منطق» تمرکز کنید:
- توضیح دلایل: کارکنان درک میکنند که همیشه تصمیمات طبق میل آنها نیست، اما زمانی شاکی میشوند که دلیل تصمیم را ندانند. اگر دلیل پشت یک تصمیم را توضیح ندهید، آنها دچار سوءتفاهم شده و تصور میکنند شما پارتیبازی کردهاید.
- شنیدن صدای همه: حتی اگر تصمیمی برخلاف میل برخی اعضا میگیرید، به آنها اطمینان دهید که نظراتشان را شنیدهاید و همه جوانب را به طور یکسان سنجیدهاید. این کار ابهام را از بین میبرد و پذیرش تصمیمات سخت را آسانتر میکند.
غفلت از سلامت فردی مدیر
حتی بهترین رهبران هم گاهی از سلامت و رفاه خود غافل میشوند. با این حال، الگو بودن در برقراری تعادل بین کار و زندگی برای سلامت طولانیمدت تیم حیاتی است. یک مدیر فرسوده نمیتواند تیمی سرزنده بسازد.
راهکار چیست؟ برای بازیابی انرژی خود، این چهار استراتژی را به کار بگیرید:
- استراحت فعال: کارهای سادهای مثل گوش دادن به موسیقی یا تماشای یک فیلم در پایان روز میتواند ذهن شما را آرام کند.
- قطع ارتباط دیجیتال: زمانی را به دور از تکنولوژی سپری کنید؛ مطالعه کتاب یا پیادهروی در طبیعت معجزه میکند.
- برنامهریزی پیشدستانه: شاید عجیب به نظر برسد، اما برنامهریزی برای هفته آینده از استرس شما میکاهد. بخش زیادی از خستگی ذهنی مربوط به تصمیمگیری درباره این است که «حالا چه کار کنم؟».
- سرگرمیهای هدفمند: داشتن سرگرمیهایی که در آنها به دنبال یادگیری یا کسب موفقیت هستید (مثل یادگیری یک ساز یا ورزش حرفهای)، لذت زیادی به زمان آزاد شما میبخشد و انرژی لازم برای روز بعد را فراهم میکند.
کلام آخر
مدیریت و رهبری مسیری پرپیچوخم است. اما اگر استراتژیهای لازم برای عبور از موانع را داشته باشید، میتوانید فراتر از چالشها حرکت کنید. به یاد داشته باشید که تابآوری و خلاقیت در حل مسائل، نیمی از راه موفقیت است. روشهای غلبه بر چالشها بیشمارند؛ خود را محدود نکنید و همیشه به دنبال راههای تازه برای رشد تیم خود باشید.
