اینکه دقیقاً چه عواملی باعث افزایش فشار خون میشوند و این فرایند چگونه اتفاق میافتد، هنوز بهطور کامل مشخص نیست و برای بسیاری از افراد ممکن است علت مشخص و واحدی وجود نداشته باشد.
با این حال میدانیم عواملی که در ادامه به آنها اشاره میشود (که به آنها عوامل خطر گفته میشود) احتمال ابتلا به فشار خون بالا را افزایش میدهند.
سبک زندگی شما میتواند نقش بسیار مهمی داشته باشد؛ اینکه چقدر فعال هستید، چه چیزهایی میخورید و مینوشید، و آیا سیگار میکشید یا نه. به همین دلیل، کارهای زیادی وجود دارد که میتوانید برای کنترل فشار خون خود انجام دهید.
در کنار این موارد، برخی عوامل هم هستند که قابل تغییر نیستند؛ مانند سن، سابقه خانوادگی و پیشزمینه نژادی.
چگونه سبک زندگی میتواند فشار خون را افزایش دهد؟
تعدادی از عوامل وجود دارند که قابل تغییر هستند و اصلاح آنها میتواند تأثیر چشمگیری بر فشار خون بالا داشته باشد.
مصرف زیاد نمک
مصرف بیش از حد نمک یکی از اصلیترین دلایل افزایش فشار خون است، بنابراین کاهش مصرف نمک یکی از بهترین راهها برای پایین آوردن آن محسوب میشود. بسیاری از افراد نمیدانند چه مقدار نمک مصرف میکنند، زیرا بخش زیادی از نمک در غذاهای آماده و بستهبندیشده پنهان است.
سیگار کشیدن
سیگار علاوه بر افزایش فشار خون، روند تصلب شرایین را نیز تسریع میکند؛ وضعیتی که در آن چربیها در دیواره رگها تجمع پیدا میکنند و میتوانند منجر به سکته مغزی و حمله قلبی شوند. ترک سیگار یکی از بهترین اقداماتی است که میتوانید برای سلامت خود انجام دهید.
اضافهوزن
اضافهوزن ارتباط بسیار نزدیکی با فشار خون بالا دارد و با مشکلاتی مانند دیابت، بیماریهای قلبی و سکته مغزی همراه است. حتی کاهش مقدار کمی از وزن میتواند تأثیر قابلتوجهی بر فشار خون داشته باشد.
مصرف زیاد الکل
الکل تأثیر بسیار بیشتری از آنچه تصور میشود بر فشار خون دارد و با حدود یکپنجم موارد فشار خون بالا مرتبط است. همچنین باعث بروز مشکلات متعدد سلامتی میشود. بررسی میزان مصرف و کاهش آن، حتی بدون حذف کامل الکل، میتواند مفید باشد.
مصرف کم میوه و سبزیجات
میوهها و سبزیجات نقش مهمی در پیشگیری از بسیاری از بیماریها دارند. مصرف ناکافی آنها میتواند منجر به افزایش فشار خون، اضافهوزن، بیماری قلبی، سکته مغزی و دیابت شود. همچنین نوشیدن برخی مواد غذایی مانند قهوه میتواند باعث افزایش فشار خون شود.
مصرف زیاد چربی و قند
مصرف بیش از حد قند و چربیهای اشباع میتواند باعث افزایش وزن و بالا رفتن کلسترول خون شود. این وضعیت فشار خون را بالا میبرد، به رگها آسیب میزند و خطر بیماری قلبی و سکته را افزایش میدهد.
کمتحرکی یا نداشتن فعالیت بدنی
کمبود فعالیت بدنی خطر ابتلا به فشار خون بالا، دیابت نوع دو، حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش میدهد. شروع فعالیت بدنی در هر سنی ممکن است و هیچوقت برای فعالتر شدن و بهبود سلامت دیر نیست.
چه عوامل دیگری میتوانند فشار خون را افزایش دهند؟
برخی عوامل وجود دارند که قابل تغییر نیستند، اما میتوانند احتمال ابتلا به فشار خون بالا را افزایش دهند. هرچند نمیتوان ژنها یا سن را تغییر داد، اما با اصلاح سبک زندگی همچنان میتوان فشار خون را کنترل کرد.
سن
فشار خون معمولاً با افزایش سن بالا میرود. در انگلستان حدود ۵ درصد از افراد ۱۶ تا ۲۴ ساله فشار خون بالا دارند، اما در سنین ۶۵ تا ۷۴ سال، بیش از نیمی از افراد (۵۸ درصد) به این مشکل دچار هستند. این موضوع میتواند به دلیل اثر تجمعی سبک زندگی ناسالم در طول زمان باشد؛ مانند افزایش وزن و کاهش فعالیت بدنی.
جنسیت
تا سن ۶۵ سالگی، مردان معمولاً فشار خون بالاتری نسبت به زنان دارند. اما در بازه سنی ۶۵ تا ۷۴ سال، معمولاً فشار خون زنان بیشتر میشود.
سابقه خانوادگی فشار خون بالا
ژنتیک در فشار خون نقش دارد. اگر اعضای خانواده شما در گذشته یا حال دچار فشار خون بالا بودهاند، احتمال ابتلای شما نیز بیشتر است.
سایر بیماریها
گاهی فشار خون بالا نتیجه یک بیماری دیگر است که به آن «فشار خون ثانویه» گفته میشود. برای مثال، اختلال در خونرسانی به کلیهها یا بههمخوردن تعادل هورمونی، مانند مشکلات تیروئید کمکار. در این موارد، درمان علت زمینهای میتواند باعث بازگشت فشار خون به محدوده طبیعی شود.
استرس طولانیمدت نیز میتواند به رفتارهای ناسالم مانند مصرف غذاهای ناسالم منجر شود و در بلندمدت فشار خون را افزایش دهد.
داروها
برخی داروها میتوانند باعث افزایش فشار خون شوند؛ از جمله قرصهای جلوگیری ترکیبی حاوی هورمون استروژن، داروهای استروئیدی، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، برخی داروهای ضدافسردگی و بعضی مواد مخدر مانند متادون، کوکائین و آمفتامینها. برخی داروهای سرماخوردگی و داروهای گیاهی نیز ممکن است چنین اثری داشته باشند.
در بسیاری از موارد، پس از قطع این داروها، فشار خون ممکن است به حالت طبیعی بازگردد.
وضعیت اجتماعی و اقتصادی
فشار خون بالا در افرادی با درآمد پایین و ساکنان مناطق محروم شایعتر است. سازمان بهداشت عمومی انگلستان برآورد کرده است که افراد ساکن محرومترین مناطق، حدود ۳۰ درصد بیشتر از افراد ساکن مناطق برخوردار به فشار خون بالا مبتلا میشوند و احتمال ابتلا به بیماریهای ناشی از آن، مانند بیماری عروق کرونر قلب و سکته مغزی، در آنها بالاتر است..
منبع: bloodpressureuk
