تصمیم برای انجام جراحی پروتز سینه معمولاً ساده و یکبعدی نیست. بسیاری از خانمها پیش از مراجعه به جراح با پرسشهای متعددی روبهرو میشوند؛ از نوع پروتز گرفته تا اندازه، فرم، برش جراحی و حتی محل قرارگیری آن. در میان این سوالها، یکی از مهمترین مواردی که اغلب باعث سردرگمی میشود، تفاوت بین «پروتز سینه زیر عضله» و روشهایی است که بهصورت عمومی از آنها با عنوان پروتز معمولی یاد میشود.
واقعیت این است که اصطلاح «پروتز سینه معمولی» از نظر علمی تعریف مشخصی ندارد. آنچه تفاوت اصلی را ایجاد میکند، محل قرارگیری پروتز در بدن است. پروتز میتواند روی عضله سینهای قرار بگیرد یا زیر آن. همین تفاوت ظاهراً ساده، بر ظاهر نهایی سینه، دوره نقاهت، احتمال بروز برخی عوارض و حتی حس لمس سینه تأثیر میگذارد.
پروتز سینه زیر عضله چیست؟
برای درک بهتر این موضوع، ابتدا باید کمی با ساختار طبیعی سینه آشنا شویم. سینه از بافت چربی، غدد شیری، پوست و عضلات زیرین تشکیل شده است. مهمترین عضلهای که در جراحی پروتز اهمیت دارد، عضله سینهای بزرگ است؛ عضلهای که در قسمت جلویی قفسه سینه قرار دارد و در حرکت بازو نقش دارد.
در روش پروتز سینه زیر عضله (که گاهی به آن «سابماسکولار» هم گفته میشود)، جراح پروتز را در زیر این عضله قرار میدهد. یعنی ابتدا فضایی در زیر عضله سینهای ایجاد میشود و سپس پروتز در آن جای میگیرد. در نتیجه، عضله بخشی از سطح بالایی پروتز را میپوشاند.
این در حالی است که در روش روی عضله، پروتز مستقیماً پشت بافت سینه و روی عضله قرار میگیرد. به همین دلیل، تفاوت اصلی این دو روش در لایهای است که پروتز در آن قرار میگیرد.
چرا محل قرارگیری پروتز اهمیت دارد؟
محل قرارگیری پروتز روی چند عامل کلیدی اثر میگذارد:
نخست، ظاهر نهایی سینه. وقتی پروتز زیر عضله قرار میگیرد، عضله تا حدی لبههای آن را میپوشاند و باعث میشود نتیجه طبیعیتر به نظر برسد، بهویژه در افرادی که بافت سینه کمی دارند.
دوم، لمس سینه. در برخی افراد، وقتی پروتز روی عضله قرار میگیرد و بافت چربی کافی وجود ندارد، ممکن است لبههای پروتز قابل لمس باشد. قرار دادن آن زیر عضله میتواند این حالت را کمتر کند.
سوم، احتمال برخی عوارض. برخی مطالعات نشان دادهاند که میزان بروز عارضهای به نام «انقباض کپسولی» در روش زیر عضله ممکن است کمتر باشد. البته این موضوع به عوامل مختلفی وابسته است و نمیتوان آن را قطعی دانست.
چهارم، روند بهبود و درد بعد از عمل. از آنجا که در روش زیر عضله، عضله برش داده یا جابهجا میشود، ممکن است درد اولیه کمی بیشتر باشد و دوره نقاهت طولانیتر احساس شود.
چه افرادی کاندید مناسب پروتز سینه زیر عضله هستند؟
انتخاب محل قرارگیری پروتز به شرایط بدنی هر فرد بستگی دارد. بهطور کلی، خانمهایی که بافت سینه کمی دارند یا بسیار لاغر هستند، اغلب گزینههای مناسبتری برای قرار دادن پروتز زیر عضله محسوب میشوند. در این افراد، پوشش عضله کمک میکند تا پروتز طبیعیتر دیده شود و لبههای آن مشخص نباشد.
همچنین در مواردی که هدف، ایجاد ظاهری ملایمتر و کمتر برجسته در قسمت بالای سینه است، روش زیر عضله میتواند انتخاب مناسبی باشد.
در مقابل، افرادی که بافت سینه کافی دارند یا ورزشکار حرفهای هستند و عضلات سینه فعالی دارند، ممکن است بسته به شرایط خاص خود گزینههای دیگری را بررسی کنند. برای مثال، در برخی ورزشکاران بدنساز، حرکت عضله میتواند باعث تغییر شکل موقتی سینه شود که به آن «حرکت پروتز با انقباض عضله» گفته میشود.
روند جراحی پروتز سینه زیر عضله چگونه است؟
جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود. جراح ابتدا برشی در یکی از نواحی رایج (مانند زیر چین سینه، اطراف هاله نوک سینه یا گاهی زیر بغل) ایجاد میکند. سپس عضله سینهای را بهآرامی از قفسه سینه جدا کرده و فضایی در زیر آن به وجود میآورد. پس از آماده شدن فضا، پروتز در محل قرار داده میشود و برشها بخیه زده میشوند.
کل فرآیند معمولاً بین یک تا دو ساعت زمان میبرد، اما بسته به پیچیدگی جراحی و شرایط فرد میتواند متفاوت باشد.
بعد از عمل، معمولاً بیمار چند ساعت تحت نظر قرار میگیرد و در بسیاری از موارد همان روز مرخص میشود، مگر اینکه شرایط خاصی وجود داشته باشد.
تفاوت ظاهری پروتز سینه زیر عضله با روشهای دیگر
بسیاری از خانمها پیش از جراحی بیش از هر چیز نگران ظاهر نهایی سینه هستند. در روش زیر عضله، چون بخشی از پروتز توسط عضله پوشیده میشود، شیب قسمت بالای سینه معمولاً ملایمتر و طبیعیتر به نظر میرسد. این موضوع بهویژه در افرادی که قبل از جراحی حجم سینه کمی داشتهاند اهمیت بیشتری دارد.
در روش روی عضله، ممکن است قسمت بالای سینه برجستهتر دیده شود. برخی افراد این ظاهر را ترجیح میدهند، اما برخی دیگر آن را غیرطبیعی میدانند. انتخاب بین این دو تا حد زیادی به سلیقه شخصی و آناتومی بدن بستگی دارد.
همچنین در صورت کاهش وزن شدید در آینده، پروتز زیر عضله ممکن است کمتر دچار نمایان شدن لبهها شود.
درد و دوره نقاهت در پروتز سینه زیر عضله
یکی از پرسشهای رایج درباره پروتز سینه زیر عضله، میزان درد بعد از عمل است. از آنجا که در این روش عضله جابهجا میشود، معمولاً درد اولیه در چند روز اول کمی بیشتر از روش روی عضله گزارش میشود. این درد اغلب با داروهای تجویز شده توسط پزشک قابل کنترل است.
بیشتر بیماران طی یک تا دو هفته میتوانند به فعالیتهای سبک روزمره بازگردند، اما فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید معمولاً باید چند هفته به تعویق بیفتد. بازگشت کامل به ورزشهای سنگین ممکن است حدود شش تا هشت هفته زمان ببرد.
حس سفتی در سینهها نیز در هفتههای اول طبیعی است و بهمرور کاهش پیدا میکند.
عوارض احتمالی پروتز سینه زیر عضله
هر جراحیای، حتی اگر بهدرستی انجام شود، بدون ریسک نیست. در مورد پروتز زیر عضله نیز احتمال بروز عوارضی وجود دارد. از جمله این موارد میتوان به عفونت، خونریزی، تجمع مایع، تغییر حس نوک سینه و انقباض کپسولی اشاره کرد.
انقباض کپسولی زمانی رخ میدهد که بافت اطراف پروتز بیش از حد سفت شود و باعث سفتی یا تغییر شکل سینه شود. برخی دادهها نشان میدهد که قرار دادن پروتز زیر عضله ممکن است خطر این عارضه را کاهش دهد، اما عوامل زیادی مانند تکنیک جراحی، نوع پروتز و شرایط بدن فرد در این موضوع نقش دارند.
حرکت پروتز هنگام انقباض عضله نیز یکی از ویژگیهای خاص روش زیر عضله است. در برخی افراد، هنگام ورزش یا فشار دادن بازوها، ممکن است شکل سینه بهطور موقت تغییر کند. این موضوع معمولاً خطرناک نیست، اما ممکن است از نظر ظاهری برای برخی افراد آزاردهنده باشد.
تأثیر پروتز سینه زیر عضله بر ماموگرافی و بررسیهای پزشکی
یکی از نگرانیهای مهم خانمها، تأثیر پروتز بر بررسیهای دورهای سینه است. در روش زیر عضله، چون پروتز در عمق بیشتری قرار دارد، معمولاً بافت سینه در تصاویر ماموگرافی بهتر دیده میشود. به همین دلیل، برخی پزشکان این روش را از نظر ارزیابیهای بعدی مناسبتر میدانند.
با این حال، خانمهایی که پروتز دارند باید هنگام انجام ماموگرافی، تکنسین را از وجود آن مطلع کنند تا تکنیک تصویربرداری مناسب به کار گرفته شود.
آیا پروتز سینه زیر عضله طبیعیتر است؟
پاسخ به این سؤال ساده نیست، زیرا «طبیعی بودن» مفهومی نسبی است. در افرادی که بافت سینه کمی دارند، روش زیر عضله اغلب نتیجهای طبیعیتر ایجاد میکند. اما در کسانی که بافت کافی دارند، تفاوت ظاهری ممکن است چندان محسوس نباشد.
علاوه بر محل قرارگیری، نوع پروتز (گرد یا قطرهای)، اندازه، میزان برجستگی و حتی مهارت جراح همگی در نتیجه نهایی نقش دارند. بنابراین، تمرکز صرف بر «زیر عضله بودن» کافی نیست و باید همه عوامل در کنار هم بررسی شوند.
تفاوت اصلی پروتز سینه زیر عضله با پروتز روی عضله
برای بسیاری از افراد، این سؤال بهوجود میآید که وقتی گفته میشود «پروتز زیر عضله» یا «پروتز معمولی»، دقیقاً چه تفاوت عملی و واقعی بین این دو وجود دارد. پاسخ این سؤال فقط در یک تفاوت ساده خلاصه نمیشود، بلکه مجموعهای از تفاوتها در ظاهر، حس، عملکرد، دوره بهبود و حتی رفتار سینه در طول زمان وجود دارد.
در روش زیر عضله، پروتز در لایهای عمیقتر قرار دارد و توسط عضله سینهای تا حدی پوشیده میشود. این پوشش عضلانی مانند یک لایه محافظ طبیعی عمل میکند. در مقابل، در روش روی عضله، پروتز در لایهای سطحیتر و مستقیماً پشت بافت سینه قرار میگیرد، بدون اینکه عضله روی آن قرار داشته باشد.
همین تفاوت باعث ایجاد تغییرات مهمی در تجربه نهایی فرد میشود. برای مثال، در روش زیر عضله، مرزهای پروتز کمتر مشخص است و انتقال بین قفسه سینه و سینه نرمتر دیده میشود. در حالی که در روش روی عضله، بهویژه در افرادی که بافت طبیعی کمی دارند، ممکن است لبههای پروتز مشخصتر باشد.
مقایسه ظاهر نهایی سینه در دو روش
یکی از مهمترین معیارها برای انتخاب روش مناسب، ظاهر نهایی سینه است. بیشتر افراد تمایل دارند سینهها طبیعی، متناسب با بدن و بدون ظاهر مصنوعی به نظر برسند.
در روش زیر عضله، چون عضله بخشی از پروتز را میپوشاند، قسمت بالای سینه بهصورت تدریجی برجسته میشود. این یعنی شیب طبیعیتری بین قفسه سینه و سینه ایجاد میشود. این ویژگی بهویژه در خانمهایی که پیش از جراحی سینههای کوچک یا تخت دارند، اهمیت زیادی دارد.
در روش روی عضله، برجستگی ممکن است از قسمت بالاتر شروع شود و در برخی موارد ظاهر گردتر یا برجستهتر ایجاد کند. برخی افراد این فرم را ترجیح میدهند، بهخصوص اگر هدفشان افزایش حجم قابل توجه باشد.
همچنین در طول زمان، با افزایش سن یا کاهش وزن، روش زیر عضله معمولاً ظاهر پایدارتری حفظ میکند، زیرا عضله به نگهداری بهتر پروتز کمک میکند.
تفاوت در لمس و احساس سینه
یکی از نگرانیهای مهم، حس لمس سینه بعد از جراحی است. بسیاری از افراد نگران هستند که سینهها بیش از حد سفت یا مصنوعی احساس شوند.
در روش زیر عضله، وجود لایه عضلانی بین پوست و پروتز باعث میشود حس لمس نرمتر و طبیعیتر باشد. این موضوع بهویژه در قسمت بالای سینه محسوس است.
در مقابل، در روش روی عضله، اگر ضخامت بافت طبیعی سینه کم باشد، ممکن است پروتز نزدیکتر به سطح پوست قرار گیرد و در برخی موارد قابل لمس باشد.
با این حال، با پیشرفت تکنیکهای جراحی و طراحی پروتزها، تفاوت حس لمس نسبت به گذشته کمتر شده است، اما همچنان محل قرارگیری پروتز نقش مهمی در این موضوع دارد.
تفاوت در درد و دوره بهبودی
دوره بهبودی یکی از جنبههای مهمی است که اغلب کمتر مورد توجه قرار میگیرد. در روش زیر عضله، چون عضله جابهجا میشود، بدن نیاز به زمان بیشتری برای سازگاری دارد.
بسیاری از بیماران در روزهای اول احساس فشار یا درد بیشتری نسبت به روش روی عضله تجربه میکنند. این احساس معمولاً طی چند روز تا چند هفته کاهش مییابد.
در روش روی عضله، چون عضله دستکاری نمیشود، درد اولیه ممکن است کمتر باشد و بازگشت به فعالیتهای روزمره سریعتر اتفاق بیفتد.
با این حال، تفاوت درد در افراد مختلف بسیار متغیر است و به عواملی مانند آستانه تحمل درد، تکنیک جراحی و شرایط جسمی فرد بستگی دارد.
تفاوت در حرکت سینه هنگام فعالیت عضلات
یکی از ویژگیهای خاص پروتز زیر عضله، امکان حرکت پروتز هنگام انقباض عضله است. برای مثال، وقتی فرد عضلات سینه را منقبض میکند، ممکن است شکل سینه بهطور موقت تغییر کند.
این حالت در زندگی روزمره معمولاً مشکلساز نیست، اما در برخی فعالیتها مانند بدنسازی حرفهای ممکن است قابل توجه باشد.
در روش روی عضله، این نوع حرکت معمولاً رخ نمیدهد، زیرا پروتز در تماس مستقیم با عضله نیست.
تفاوت در احتمال دیده شدن موج یا چین پروتز
گاهی اوقات ممکن است سطح پروتز بهصورت موجدار یا چینخورده دیده شود، بهویژه در افرادی که بافت سینه نازکی دارند. به این حالت اصطلاحاً «ریپلینگ» گفته میشود.
قرار دادن پروتز زیر عضله میتواند احتمال دیده شدن این حالت را کاهش دهد، زیرا عضله مانند یک پوشش اضافی عمل میکند.
در روش روی عضله، این احتمال ممکن است کمی بیشتر باشد، بهویژه در افراد بسیار لاغر.
تأثیر بر فعالیتهای ورزشی
بسیاری از خانمها نگران هستند که آیا بعد از پروتز سینه میتوانند به ورزش ادامه دهند یا نه. پاسخ کلی مثبت است، اما محل قرارگیری پروتز میتواند تجربه متفاوتی ایجاد کند.
در روش زیر عضله، چون پروتز با عضله در ارتباط است، ممکن است در فعالیتهایی که عضله سینه درگیر میشود (مانند شنا، وزنهبرداری یا تمرینات سینه) تغییرات جزئی در شکل سینه مشاهده شود.
در روش روی عضله، این تغییرات معمولاً کمتر دیده میشود.
با این حال، بیشتر افراد پس از بهبودی کامل میتوانند بدون مشکل به فعالیتهای ورزشی بازگردند.
تأثیر بر طول عمر پروتز
پروتزهای سینه دائمی نیستند، اما میتوانند سالها بدون مشکل باقی بمانند. محل قرارگیری پروتز یکی از عواملی است که میتواند بر دوام و عملکرد آن تأثیر بگذارد.
در روش زیر عضله، فشار کمتری از بیرون به پروتز وارد میشود، زیرا عضله بخشی از نیروها را جذب میکند. این موضوع میتواند به حفظ بهتر شکل پروتز کمک کند.
با این حال، عوامل مهمتر شامل کیفیت پروتز، مهارت جراح و شرایط بدن فرد هستند.
آیا پروتز سینه زیر عضله بر شیردهی تأثیر میگذارد؟
یکی از نگرانیهای مهم برای خانمهایی که قصد بارداری در آینده دارند، تأثیر پروتز بر شیردهی است.
در بیشتر موارد، قرار دادن پروتز زیر عضله تأثیر مستقیمی بر توانایی شیردهی ندارد، زیرا پروتز در زیر بافت غدد شیری قرار میگیرد و معمولاً به آنها آسیب نمیزند.
با این حال، توانایی شیردهی به عوامل متعددی بستگی دارد و نمیتوان آن را بهطور قطعی تضمین کرد.
آیا نتیجه پروتز سینه زیر عضله دائمی است؟
پروتز سینه میتواند سالها دوام داشته باشد، اما بدن انسان در طول زمان تغییر میکند. عواملی مانند افزایش سن، تغییر وزن، بارداری و تغییرات هورمونی میتوانند بر ظاهر سینه تأثیر بگذارند.
پروتزها معمولاً نیاز به تعویض دورهای ندارند مگر اینکه مشکلی ایجاد شود، اما برخی افراد پس از سالها تصمیم به تغییر اندازه یا نوع پروتز میگیرند.
انتخاب بهترین روش به چه عواملی بستگی دارد؟
هیچ روش واحدی وجود ندارد که برای همه بهترین باشد. انتخاب محل قرارگیری پروتز به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- میزان بافت طبیعی سینه
- ساختار بدن
- سبک زندگی و سطح فعالیت
- هدف فرد از جراحی
- توصیه جراح
ارزیابی دقیق این عوامل به انتخاب مناسبترین روش کمک میکند.
سوالات متداول
آیا پروتز سینه زیر عضله طبیعیتر به نظر میرسد؟
در بسیاری از افراد، بهویژه کسانی که بافت سینه کمی دارند، این روش ظاهر طبیعیتری ایجاد میکند، زیرا عضله لبههای پروتز را میپوشاند. با این حال، نتیجه نهایی به عوامل مختلفی بستگی دارد.
آیا درد پروتز سینه زیر عضله بیشتر است؟
معمولاً در روزهای اول درد بیشتری نسبت به روش روی عضله وجود دارد، زیرا عضله جابهجا میشود. این درد معمولاً موقتی است و با گذشت زمان کاهش مییابد.
آیا پروتز سینه زیر عضله ایمنتر است؟
هر دو روش در صورت انجام صحیح ایمن هستند. برخی مزایا مانند کاهش احتمال دیده شدن لبههای پروتز در روش زیر عضله وجود دارد، اما انتخاب روش مناسب به شرایط فرد بستگی دارد.
آیا پروتز سینه زیر عضله حرکت میکند؟
در برخی موارد، هنگام انقباض عضله سینه ممکن است تغییر شکل موقت ایجاد شود. این حالت معمولاً طبیعی است و مشکلی ایجاد نمیکند.
کدام روش ماندگاری بیشتری دارد؟
هر دو روش میتوانند سالها دوام داشته باشند. دوام پروتز بیشتر به کیفیت پروتز، شرایط بدن و مراقبتهای پس از عمل بستگی دارد، نه فقط محل قرارگیری آن.
درک تفاوت بین پروتز زیر عضله و سایر روشها به افراد کمک میکند تصمیم آگاهانهتری بگیرند. این انتخاب باید بر اساس ویژگیهای بدن، انتظارات فرد و ارزیابی دقیق پزشکی انجام شود، زیرا آنچه برای یک فرد بهترین گزینه است، ممکن است برای فرد دیگر مناسب نباشد.
