انسانها قرنهاست که از سونا و اتاقهای بخار برای بهبود سلامت عمومی و رسیدن به آرامش استفاده میکنند. هیچ شکی نیست که تمام این روشهای گرمادرمانی حس فوقالعادهای به همراه دارند، اما آیا یکی از این مدلها نسبت به بقیه، تاثیر بیشتری روی سلامتی ما دارد؟
آشنایی با ۳ نوع اصلی سونا
۱. سونای خشک
سونای سنتی یا خشک، حرارت بالا و رطوبت بسیار کمی دارد و معمولاً در بیشتر باشگاههای ورزشی و مجموعههای اسپا دیده میشود. در این نوع سونا، میزان رطوبت هوا تنها بین ۱۰ تا ۲۰ درصد است و دمای اتاق تا حد بالایی (حداقل ۸۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر) گرم میشود.
۲. سونای بخار
اتاق بخار با استفاده از بخار آب، فضایی گرم، مملو از رطوبت و هوایی مهآلود و متراکم ایجاد میکند. برای راحتی بیشتر کاربران، اکثر اتاقهای بخار در دمای پایینتری نسبت به سونای خشک (معمولاً بین ۴۳ تا ۴۹ درجه سانتیگراد) کار میکنند، اما به دلیل رطوبت بالا، ممکن است حس کنید دما بسیار بیشتر از این حرفهاست. سونای بخار نیز مانند سونای خشک به وفور در باشگاهها و مراکز ماساژ یافت میشود.
۳. سونای مادون قرمز (اینفرارد)
این گزینهها در واقع نوعی سونای خشک هستند که از امواج نور مادون قرمز برای گرم کردن مستقیم بدن (به جای گرم کردن هوای محیط) استفاده میکنند. دمای این سوناها میتواند محدوده وسیعی از ۴۵ تا ۷۴ درجه سانتیگراد را شامل شود. سونای مادون قرمز این روزها در مراکز سلامتی مدرن و میان علاقهمندان به روشهای بهینهسازی بدن (بایوهکینگ) محبوبیت زیادی پیدا کرده است.
فواید بالقوه سونا برای سلامتی
استفاده منظم از سونا و اتاق بخار میتواند از سلامت قلب حمایت کند، گردش خون را بهبود ببخشد و به ریکاوری عضلات کمک کند؛ چرا که گرمادرمانی جریان خون را افزایش داده و تنشهای بدنی را کاهش میدهد. همچنین شواهد محدودی وجود دارد که نشان میدهد سونا میتواند به پاکسازی بدن از آلودگیها و فلزات سنگین کمک کند.
اگرچه برای درک کامل تمام جنبههای گرمادرمانی (بهویژه در مورد اتاقهای بخار) هنوز به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما نتایج بررسیهای علمیِ موجود بسیار امیدوارکننده است:
- تقویت سلامت قلب: یک مطالعه طولانیمدت ۱۵ ساله نشان داده است افرادی که دو تا سه بار در هفته به سونا میروند، خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی در آنها در مقایسه با کسانی که فقط یک بار در هفته از سونا استفاده میکنند، ۲۵ درصد کمتر است. این در حالی است که استفاده از سونا بین چهار تا هفت بار در هفته، این خطر را تا ۷۷ درصد کاهش میدهد!
- افزایش اثربخشی ورزش: تحقیقات نشان میدهند ترکیب استفاده منظم از سونا با ورزش مداوم، میتواند با کاهش کلسترول و فشار خون، سلامت قلب و عروق را به شکل چشمگیری بهبود ببخشد.
- افزایش طول عمر: بر اساس بررسی چندین مطالعه بزرگ، طول عمر شما با استفاده منظم از سونا میتواند افزایش یابد. محققان دریافتند که سونا به دلیل فوایدی که برای مغز، قلب و عضلات دارد، روند پیری را کندتر میکند.
- بهبود خلقوخو: کسانی که بهطور مرتب از سونا استفاده میکنند، ممکن است افسردگی و اضطراب کمتری را تجربه کنند. یافتهها نشان میدهند که سونا میتواند بهویژه برای افرادی که مشاغل پر استرس دارند، معجزهآسا باشد.
بالاخره کدام سونا را انتخاب کنیم؟
تحقیقات علمیِ کمی وجود دارد که دقیقاً مشخص کند کدام نوع گرمادرمانی برای سلامت عمومی بهترین است. در واقع، بیشتر فواید اثباتشده سونا، ناشی از «قرار گرفتن بدن در معرض گرما» است، نه لزوماً نوع خاصی از آن.
با این حال، با توجه به هدف اختصاصی خود میتوانید سونا مناسبتر را انتخاب کنید:
- سونای بخار برای شادابی، مشکلات پوستی و بهبود سیستم تنفسی: اگر از خشکی پوست رنج میبرید یا میخواهید منافذ پوستتان باز شود، حرارت مرطوب سونای بخار میتواند پوست شما را آبرسانی کرده، به سمزدایی آن کمک کند و شادابی را به پوستتان بازگرداند. گرمای مرطوب به طرز مؤثری راههای هوایی و تنفسی شما را باز میکند. بسیاری از افراد مبتلا به بیماریهایی مانند آسم، سونا و اتاق بخار را برای تسکین تنفس خود بسیار مفید میدانند.
- سونای خشک و مادون قرمز برای سمزدایی بدن، بهبود گردش خون و سلامت قلب: از آنجا که این سوناها باعث تعریق شدید میشوند، بدن شما میتواند توکسینها و مواد زائد را دفع کند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان میدهد این سوناها به دفع فلزات سنگین از بدن کمک میکنند. این سوناها به گشاد شدن رگهای خونی و بهبود جریان خون کمک میکنند. تکرار مداوم این فرایند در طول زمان، فواید بینظیری برای قلب خواهد داشت.
- همه موارد برای کاهش استرس و آرامش و ریکاوری عضلات: اتمسفر و فضای سونا نهتنها به کاهش سطح استرس کمک میکند، بلکه باعث بهبود خلقوخو و حس شادابی کلی در زندگی میشود. در اتاق بخار، گرمای مرطوب عضلات و مفاصل گرفته و دردناک را تسکین میدهد و برای بهبود گرفتگیهای عضلانی یا بیماریهایی مانند آرتروز عالی است. از سوی دیگر، سونای خشک یا مادون قرمز نیز با ایجاد آرامش عمیق، تنشهای عضلانی را ذوب کرده و درد و ناراحتیهای بدنی را کاهش میدهند.
