خلوت کردن خانه و دور ریختن وسایل اضافی، گاهی از نظر ذهنی و جسمی خسته‌کننده است. تصمیم‌گیری درباره اینکه چه چیزی را دور بیندازیم، چه چیزی را ببخشیم و چه چیزی را به امید اینکه شاید روزی به کارمان بیاید نگه داریم، می‌تواند به یک چالش احساسی تبدیل شود. بااین‌حال، نتیجه این کار ارزش زحمتش را دارد: خانه‌ای مرتب، آرام و دلپذیر.
پژوهش‌ها نشان می‌دهند که شلوغی محیط زندگی می‌تواند سطح هورمون استرس، یعنی کورتیزول، را افزایش دهد و اضطراب را بیشتر کند؛ این اثر به‌ویژه در زنان مشاهده شده است. همچنین، نتایج یک مطالعه نشان می‌دهد که وسایل پراکنده و محیط شلوغ، توجه مغز را به خود جلب می‌کنند و تمرکز کردن و انجام کارها را دشوارتر می‌سازند.
به همین دلیل، اگر می‌خواهید خانه‌ای منظم‌تر داشته باشید، بهتر است از وسایلی شروع کنید که مدت‌هاست بدون استفاده مانده‌اند. در ادامه با ۸ دسته از وسایلی آشنا می‌شوید که افراد منظم معمولاً از نگه‌داشتن آن‌ها صرف‌نظر می‌کنند.
۱. وسایل اضافی آشپزخانه
احتمالاً دست‌کم یک وسیله در کشوی آشپزخانه دارید که سال‌هاست سراغش نرفته‌اید؛ وسیله‌ای که شاید هنگام خرید کاربردی به نظر می‌رسید، اما حالا فقط جا اشغال می‌کند.
ابزارهای مخصوص آشپزی، وسایل خرد کردن مواد غذایی و لوازم عجیب‌وغریبی که فقط یک بار از آن‌ها استفاده کرده‌اید، نمونه‌هایی از این وسایل هستند. اگر وسیله‌ای آن‌طور که انتظار داشتید کار نمی‌کند یا استفاده از آن به‌اندازه کافی راحت نیست، دلیلی ندارد همچنان آن را نگه دارید.
بهتر است وسایلی را که سالم هستند اما دیگر به کارتان نمی‌آیند، به خیریه‌ها یا افرادی که به آن‌ها نیاز دارند اهدا کنید. با خالی کردن کابینت‌ها و کشوهای آشپزخانه، وسایلی که واقعاً دوست دارید و مرتب از آن‌ها استفاده می‌کنید، در دسترس‌تر خواهند بود.
۲. هدایایی که هرگز از آن‌ها استفاده نمی‌کنید
شاید دور انداختن یا بخشیدن هدیه‌ای که از کسی دریافت کرده‌اید، احساس ناخوشایندی ایجاد کند. ممکن است با خودتان فکر کنید که هدیه دادن آن شخص نشانه محبت بوده و نگه‌داشتن آن، نوعی قدردانی از این محبت است.
اما احساس گناه دلیل خوبی برای نگه‌داشتن وسایلی نیست که هیچ کاربردی برایتان ندارند. اگر هدیه‌ای با سلیقه شما سازگار نیست یا قرار نیست از آن استفاده کنید، لازم نیست برای همیشه آن را در کمد نگه دارید.
می‌توانید آن را به فرد دیگری ببخشید، به خیریه اهدا کنید یا حتی به کسی هدیه دهید که واقعاً از داشتنش خوشحال می‌شود. البته اگر تصمیم دارید هدیه را به شخص دیگری بدهید، بهتر است مطمئن شوید که آن وسیله برای او کاربردی و خوشایند است.
در واقع، با این کار فرصت تازه‌ای به آن وسیله می‌دهید تا به‌جای خاک خوردن در گوشه خانه، مورد استفاده قرار بگیرد و باعث خوشحالی فرد دیگری شود.
۳. لباس‌هایی که اندازه شما نیستند
یک نکته مهم را به خاطر داشته باشید: لباس باید اندازه بدن شما باشد، نه اینکه شما مجبور باشید خودتان را با لباس هماهنگ کنید.
نگه‌داشتن لباس‌هایی که دیگر اندازه‌تان نیستند، می‌تواند کمد را شلوغ کند و هنگام انتخاب لباس، احساس سردرگمی و نارضایتی به وجود بیاورد. وقتی در کمد را باز می‌کنید، بهتر است بتوانید از بیشتر لباس‌های داخل آن استفاده کنید، نه اینکه با انبوهی از لباس‌های تنگ، گشاد یا بلااستفاده روبه‌رو شوید.
لباس‌هایی را که در ماه‌های اخیر نپوشیده‌اید، بررسی کنید. اگر لباسی همچنان سالم است اما دیگر اندازه یا سلیقه شما نیست، می‌توانید آن را به خیریه‌ها، مراکز حمایتی یا افرادی که به لباس نیاز دارند اهدا کنید.
البته پیش از بخشیدن لباس، به دلیل نپوشیدن آن هم توجه کنید. لباس‌های مناسب فصل‌های خاص، لباس‌های رسمی یا لباس‌هایی که به‌ندرت به آن‌ها نیاز پیدا می‌کنید، لزوماً اضافی نیستند.
هدف این نیست که کمد خود را به هر قیمتی خالی کنید؛ هدف آن است که لباس‌های کاربردی و مورد علاقه‌تان فضای کافی داشته باشند و انتخاب پوشش روزانه به کاری ساده‌تر تبدیل شود.
۴. کاغذها و مدارک انباشته‌شده
قبض‌های قدیمی، نامه‌ها، رسیدهای خرید، برگه‌های یادداشت و مدارکی که مدت‌هاست روی میز یا داخل کشو جمع شده‌اند، می‌توانند حتی زیباترین فضای خانه را نامرتب نشان دهند.
برای جلوگیری از انباشته شدن کاغذها، بهتر است یک روش ساده و مشخص برای مدیریت آن‌ها داشته باشید. مثلاً یک پوشه یا جعبه را به نامه‌ها و مدارک تازه اختصاص دهید. هر بار که کاغذ جدیدی به دستتان می‌رسد، مشخص کنید که باید به آن رسیدگی کنید، آن را بایگانی کنید یا دور بیندازید.
مدارک قدیمی و غیرضروری را بدون تعلل کنار بگذارید؛ البته پیش از دور ریختن، مطمئن شوید که برای مسائل مالی، اداری یا قانونی به آن‌ها نیاز نخواهید داشت. اسناد مهم را نیز به‌صورت امن نگهداری کنید.
اگر اطلاعاتی دارید که باید باقی بماند اما نیازی به نسخه کاغذی آن نیست، می‌توانید از آن عکس بگیرید یا نسخه دیجیتال تهیه کنید و در پوشه‌ای مشخص در تلفن همراه یا رایانه ذخیره کنید. البته این روش برای همه مدارک رسمی مناسب نیست و بعضی اسناد باید به شکل اصلی نگهداری شوند.
رسیدگی روزانه به چند برگه ساده، بسیار آسان‌تر از مرتب کردن انبوهی از کاغذها در پایان ماه است. با ایجاد این عادت کوچک، هم فضای خانه مرتب‌تر می‌ماند و هم هنگام نیاز، مدارک مورد نظرتان را سریع‌تر پیدا می‌کنید.
۵. کابل‌ها و شارژرهای اضافی
بسیاری از وسایلی که می‌خریم، از ابزارهای آشپزخانه و لوازم حیوانات خانگی گرفته تا اسباب‌بازی‌ها و وسایل الکترونیکی، همراه با کابل یا شارژر عرضه می‌شوند. نتیجه این است که بعد از مدتی، کشوهایمان پر از سیم‌هایی می‌شود که حتی نمی‌دانیم به چه وسیله‌ای تعلق دارند.
بعضی از این کابل‌ها کیفیت چندانی ندارند و برخی دیگر برای دستگاه‌هایی هستند که مدت‌هاست از آن‌ها استفاده نمی‌کنیم. اگر وسیله‌ای با شارژر استاندارد کار می‌کند، نگه‌داشتن چندین کابل مشابه معمولاً ضرورتی ندارد.
کابل‌هایی را که دیگر به آن‌ها احتیاج ندارید، جدا کنید؛ اما پیش از دور انداختن، مطمئن شوید که به وسیله‌ای ضروری تعلق ندارند و جایگزین مناسبی برای آن‌ها دارید. سیم‌های خراب یا بلااستفاده را نیز به روش مناسب و از طریق مراکز بازیافت لوازم الکترونیکی دفع کنید.
همین قاعده درباره وسایل الکترونیکی کوچکی که دیگر استفاده نمی‌کنید، مانند تلفن‌های همراه قدیمی یا ساعت‌های هوشمند، صدق می‌کند. اگر هنوز سالم هستند، می‌توانید آن‌ها را بفروشید یا اهدا کنید. وسایل خراب نیز بهتر است به مراکز بازیافت تحویل داده شوند.
۶. وسایلی که قرار است «یک روزی» از آن‌ها استفاده کنید
یکی از موانع اصلی برای مرتب کردن خانه، وسایلی هستند که به امید استفاده در آینده نگه می‌داریم. شاید راکت تنیسی خریده باشید که قرار بوده با آن ورزش کنید، آبمیوه‌گیری‌ای که برای شروع یک رژیم غذایی سالم تهیه کرده‌اید یا کفش‌هایی که با وجود ظاهر زیبا، پوشیدنشان راحت نیست.
این وسایل معمولاً به امید تبدیل شدن به نسخه‌ای متفاوت از خودمان نگهداری می‌شوند؛ کسی که قرار است در آینده ورزشکارتر، سالم‌تر یا منظم‌تر باشد.
اما اگر این وسایل سال‌هاست بدون استفاده مانده‌اند، شاید بهتر باشد از خودتان بپرسید آیا واقعاً به آن‌ها نیاز دارید یا صرفاً به خاطر برنامه‌ای قدیمی نگهشان داشته‌اید.
نگه‌داشتن وسایل برای آینده‌ای نامشخص می‌تواند احساس عذاب وجدان ایجاد کند؛ به‌خصوص زمانی که هر بار با دیدن آن‌ها به یاد کارهایی می‌افتید که انجام نداده‌اید.
بهتر است به عادت‌ها و نیازهای فعلی خود توجه کنید. اگر وسیله‌ای دیگر با سبک زندگی شما هماهنگ نیست و برنامه مشخصی برای استفاده از آن ندارید، بخشیدن یا فروختنش می‌تواند تصمیم بهتری باشد.
این کار به معنای کنار گذاشتن اهداف و آرزوها نیست؛ بلکه کمک می‌کند فضای خانه را برای زندگی امروزتان آماده کنید، نه برای نسخه‌ای فرضی از خودتان که شاید هرگز به وجود نیاید.
۷. کیسه‌های پلاستیکی و ظروف نگهداری غذا
کیسه‌های پلاستیکی و ظرف‌های نگهداری غذا از آن دسته وسایلی هستند که به‌تدریج تعدادشان زیاد می‌شود، بدون اینکه متوجه شویم چقدر فضا اشغال کرده‌اند.
برای شروع، سراغ ظرف‌های قدیمی بروید؛ به‌خصوص ظرف‌هایی که درشان گم شده یا دیگر به‌درستی بسته نمی‌شوند. اگر نمی‌توانید از ظرفی برای نگهداری مواد غذایی استفاده کنید، نگه‌داشتن آن در کابینت چه فایده‌ای دارد؟
تعداد ظرف‌ها را بر اساس نیاز واقعی خودتان تنظیم کنید. اگر مرتب غذا با خود به محل کار می‌برید یا برای نگهداری باقی‌مانده غذاها به ظرف نیاز دارید، چند ظرف مناسب و بادوام کافی است. لازم نیست تعداد زیادی ظرف بلااستفاده در کابینت جمع کنید.
کیسه‌های پلاستیکی نیز به‌راحتی به عامل دیگری برای شلوغی خانه تبدیل می‌شوند. ممکن است برای خرید، حمل وسایل یا جمع‌آوری زباله‌های کوچک به کار بیایند، اما نگه‌داشتن تعداد زیادی از آن‌ها ضرورتی ندارد.
می‌توانید تعداد محدودی کیسه سالم را برای مواقع ضروری نگه دارید و باقی‌مانده را، در صورت پذیرش در برنامه‌های بازیافت محل زندگی‌تان، به مراکز مربوط تحویل دهید. استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای چندبارمصرف نیز جایگزین مناسبی است. برای اینکه فراموش نکنید آن‌ها را همراه ببرید، چند عدد را در خودرو یا نزدیک در ورودی خانه قرار دهید.
با کم کردن وسایل پلاستیکی غیرضروری، هم فضای بیشتری در اختیار خواهید داشت و هم می‌توانید مصرف پلاستیک یک‌بارمصرف را کاهش دهید.
۸. تمام نقاشی‌ها و کاردستی‌های کودکان
وقتی کودک نقاشی یا کاردستی‌اش را با خوشحالی به خانه می‌آورد، دور انداختن آن می‌تواند دشوار باشد. هر اثر ممکن است یادآور مرحله‌ای از رشد، یک خاطره شیرین یا تلاشی باشد که کودک برای خلق آن انجام داده است.
بااین‌حال، اگر بخواهید تمام نقاشی‌ها و کاردستی‌های فرزندتان را نگه دارید، خیلی زود با انبوهی از کاغذها و وسایل روبه‌رو می‌شوید که فضای زیادی اشغال می‌کنند.
بهتر است آثار واقعاً خاص را انتخاب کنید؛ مثلاً نقاشی‌ای که کودک به آن افتخار می‌کند، اثری که برای مناسبت ویژه‌ای ساخته یا کاری که نشان‌دهنده پیشرفت او در طول زمان است. لازم نیست همه آثار را نگه دارید تا خاطرات دوران کودکی فرزندتان زنده بمانند.
برای نگهداری بهتر، می‌توانید آثار منتخب را در یک پوشه مخصوص قرار دهید یا از آن‌ها عکس بگیرید و یک آلبوم دیجیتال بسازید. به این ترتیب، بدون اشغال فضای زیاد می‌توانید خاطرات را حفظ کنید.
راه دیگر این است که نقاشی‌های مورد علاقه فرزندتان را قاب کنید و روی دیوار اتاق یا فضای مشترک خانه به نمایش بگذارید. با این روش، آثار هنری او به بخشی از دکوراسیون خانه تبدیل می‌شوند و به‌جای اینکه در کمد پنهان بمانند، هر روز از دیدنشان لذت می‌برید.
مرتب کردن خانه به معنای کنار گذاشتن خاطرات ارزشمند نیست؛ بلکه یعنی انتخاب آگاهانه چیزهایی که واقعاً برایتان اهمیت دارند و رها کردن وسایلی که دیگر نقشی در زندگی روزمره شما ندارند.
