التهاب پاراتنون آشیل زمانی رخ میدهد که بافت پوشاننده تاندون آشیل دچار تورم شود. استفاده بیشازحد، حرکات تکراری یا پوشیدن کفشهای نامناسب میتواند باعث تورم این لایه و ایجاد بافتهای اسکار (جوشگاهی) شود که در نهایت حرکت تاندون را محدود میکند.
التهاب پاراتنون آشیل چیست؟
التهاب پاراتنون آشیل نوعی عارضه است که با التهاب بافتی که تاندون آشیل را میپوشاند همراه است. این مشکل در میان دوندگان، تنیسبازان و رقصندگانی که حرکات تکراری و پرفشار انجام میدهند شایع است. دوندگان ماراتن نیز بهطور مکرر با این عارضه مواجه میشوند. علاوه بر این، افرادی که از کفشهای نامناسب استفاده میکنند نیز در معرض خطر قرار دارند. این بیماری میتواند کوتاهمدت (حاد) یا بلندمدت (مزمن) باشد.
تاندون آشیل یک نوار بافتی قوی است که استخوان پاشنه را به عضلات پشت ساق پا متصل میکند و نقش مهمی در دویدن، بالا رفتن، پریدن و راه رفتن دارد. در صورت عدم درمان، التهاب پاراتنون آشیل میتواند تشدید شده و انجام فعالیتهای سادهای مانند راه رفتن یا دویدن را دشوار کند و حتی به آسیب تاندون منجر شود. تشخیص و درمان زودهنگام برای کاهش علائم و جلوگیری از عوارض بسیار ضروری است تا بتوانید به فعالیتهای مورد علاقه خود بازگردید.
نامهای دیگر این عارضه عبارتاند از:
- پاراتندونیت آشیل
- پریتندینیت آشیل
- تنوسینوویت آشیل
- تنوواژینیت آشیل
علائم التهاب پاراتنون آشیل
علائم شایع این عارضه شامل موارد زیر است:
- دشواری در ایستادن یا حرکت کردن
- درد
- قرمزی
- ایجاد صدای جیرجیر، تقتق یا خشخش هنگام حرکت مچ پا
- سفتی
- تورم
- حساسیت به لمس
- احساس گرما در اطراف مچ پا یا پاشنه
علائم این بیماری شباهت زیادی به سایر مشکلاتی دارد که باعث درد مچ پا یا تاندون آشیل میشوند. معمولاً این علائم بهتدریج آغاز شده و با فعالیت بدنی تشدید میشوند. در موارد مزمن، ممکن است درد مداوم ایجاد شود یا حتی پارگی تاندون رخ دهد. اگر علائم ادامه پیدا کرد یا بدتر شد، باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
علت التهاب پاراتنون آشیل
استفاده بیشازحد از تاندون آشیل یا انجام حرکات تکراری که به بافت اطراف آن فشار وارد میکند، عامل اصلی بروز این مشکل است. همچنین پوشیدن کفشهای نامناسب یا انجام تمرینات شدید مانند دویدن و پریدن نیز میتواند باعث ایجاد آن شود. این عارضه یکی از آسیبهای شایع ورزشی محسوب میشود.
احتمال ابتلا در شرایط زیر بیشتر است:
- انجام ندادن حرکات کششی کافی یا نداشتن آمادگی مناسب برای ورزش
- تمرین روی سطوح بسیار سخت یا ناهموار
- داشتن اختلالات مربوط به اندامهای تحتانی
- داشتن کف پای صاف یا قوس بیشازحد
نحوه تشخیص التهاب پاراتنون آشیل
تشخیص التهاب پاراتنون آشیل ممکن است دشوار باشد، زیرا علائم آن با سایر بیماریها مشابه است. گاهی ممکن است این مشکل با پیچخوردگی مچ پا اشتباه گرفته شود.
ممکن است خودتان علائم التهاب را مشاهده کنید یا پزشک در معاینه متوجه آن شود. تشخیص معمولاً از طریق معاینه فیزیکی انجام میشود که در آن تاندون بررسی و لمس میشود. در برخی موارد، بیمار برای بررسی دقیقتر به متخصص طب ورزشی یا جراح پا و مچ ارجاع داده میشود.
برای تشخیص دقیق و تعیین شدت آسیب، ممکن است از روشهای تصویربرداری استفاده شود، از جمله:
- امآرآی
- سونوگرافی
- عکسبرداری با اشعه ایکس
درمان التهاب پاراتنون آشیل
در بیشتر موارد، التهاب پاراتنون آشیل با روشهای زیر بهبود مییابد:
- استراحت
- استفاده از یخ
- بستن و فشار ملایم (با بانداژ یا نوار ورزشی)
- بالا نگه داشتن پا
تزریق استروئید معمولاً توصیه نمیشود، زیرا ممکن است باعث تضعیف و پارگی تاندون شود.
سایر روشهای درمانی غیرجراحی شامل موارد زیر است:
- حمام متناوب گرم و سرد
- بالا نگه داشتن مچ پا
- مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن
- فیزیوتراپی
- استفاده از کفش مناسب یا تغییر نوع کفش
- حرکات کششی یا ماساژ
- استفاده از وسایل حمایتی مانند پاشنهبلند طبی، بوت، گچ یا بریس برای بیحرکت نگه داشتن ناحیه
- روش بریزمنت که شامل چندین جلسه تزریق برای از بین بردن بافتهای اسکار است
آیا نیاز به جراحی وجود دارد؟
در موارد شدید یا طولانیمدت، جراحی ممکن است گزینه مناسبی باشد. پس از جراحی، معمولاً چند ماه زمان لازم است تا بتوانید به فعالیتهای شدید بدنی بازگردید. پزشک زمان مناسب بازگشت به فعالیت را مشخص خواهد کرد.
آیا این بیماری قابل درمان است؟
در اغلب موارد، این عارضه قابل درمان است. رعایت توصیههای پزشک برای بهبود کامل و جلوگیری از عوارض اهمیت زیادی دارد.
چه افرادی در روند درمان نقش دارند؟
درمان این بیماری معمولاً توسط یک تیم تخصصی انجام میشود که ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- متخصص پا
- جراح ارتوپدی پا و مچ
- کاردرمانگر
- فیزیوتراپیست
آینده این بیماری چگونه است؟
میزان بهبودی به عوامل مختلفی مانند وضعیت سلامت عمومی، سن، شدت آسیب و نوع درمان بستگی دارد. در بسیاری از موارد، بهبودی کامل چند ماه زمان میبرد.
در صورت انجام جراحی، این زمان ممکن است طولانیتر شود. رعایت دقیق توصیههای درمانی برای بهبود کامل ضروری است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت زیادی دارد. این عارضه میتواند انجام فعالیتهایی مانند راه رفتن، دویدن یا پریدن را دشوار کند و حتی منجر به پارگی تاندون شود که نیاز به جراحی دارد. پزشک با توجه به شرایط شما، برنامه درمانی مناسبی ارائه خواهد داد.
تاندون آشیل قویترین تاندون بدن است، اما در افراد فعال، استفاده بیشازحد میتواند باعث التهاب بافت اطراف آن شود. استفاده از کفش مناسب میتواند کمککننده باشد، اما بروز چنین دردی حتی در صورت رعایت همه نکات نیز ممکن است رخ دهد. در صورت احساس درد یا تورم، هرچه سریعتر با پزشک مشورت کنید. درمان بهموقع میتواند شما را سریعتر به فعالیتهای روزمره بازگرداند.
پیشگیری
با رعایت اصول صحیح تمرین و استفاده از کفش مناسب میتوان خطر ابتلا را کاهش داد. توصیههای مهم عبارتاند از:
- انجام حرکات کششی: قبل از ورزش، تاندون آشیل و عضلات ساق را گرم کنید.
- تنوع در تمرین: فعالیتهای کمفشار و پرفشار را ترکیب کنید.
- افزایش تدریجی شدت تمرین: شدت و سختی تمرینات را بهآرامی افزایش دهید.
- استفاده از کفش مناسب: کفش دارای قوس مناسب میتواند فشار روی پاشنه و تاندون را کاهش دهد.
