دوباره دچار اسهال شده‌اید و نمی‌دانید علت آن چیست؟ شاید غذایی که خورده‌اید با بدنتان سازگار نبوده، شاید به آنفلوآنزای معده مبتلا شده‌اید یا ممکن است مشکل جدی‌تری وجود داشته باشد.
در همین حال که برای آبریزش بینی دوباره دستمال برمی‌دارید، به آلرژی فکر می‌کنید. آیا اسهال هم می‌تواند از علائم آلرژی باشد؟
پاسخ به نوع آلرژی و علائم همراه آن بستگی دارد. در ادامه بررسی می‌کنیم که کدام آلرژی‌ها ممکن است باعث اسهال شوند، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید و چه علائمی نیازمند رسیدگی فوری هستند.
آیا حساسیت فصلی باعث اسهال می‌شود؟
آلرژی‌های فصلی معمولاً باعث اسهال نمی‌شوند. این آلرژی‌ها بیشتر قسمت‌هایی از بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهند که مستقیماً با مواد حساسیت‌زا در تماس هستند؛ از جمله:
- چشم‌ها
- بینی
- گلو
- پوست
اما سندرم حساسیت به گرده و غذا، که با نام سندرم آلرژی دهانی نیز شناخته می‌شود، چطور؟ آیا این نوع حساسیت می‌تواند باعث اسهال شود؟
این اتفاق از نظر تئوری ممکن است، اما احتمال آن بسیار کم است.
سندرم حساسیت به گرده و غذا زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به دلیل شباهت میان پروتئین‌های موجود در برخی مواد غذایی و پروتئین‌های موجود در گرده گیاهان، به آن‌ها واکنش نشان می‌دهد. برای مثال، اگر به گرده درخت توس حساسیت داشته باشید، ممکن است بدن شما به پروتئین‌های موجود در خوراکی‌هایی مانند سیب نیز واکنش نشان دهد؛ زیرا این پروتئین‌ها شباهت زیادی به پروتئین‌های گرده این درخت دارند.
این واکنش‌ها ممکن است باعث خارش دهان یا تورم لب‌ها شوند، اما معمولاً اسهال ایجاد نمی‌کنند.
دلیلش این است که پروتئین‌های دخیل در این نوع حساسیت، اغلب پیش از جذب شدن در بدن و در جریان فرایند گوارش در معده تجزیه می‌شوند.
به همین دلیل، علائم این حساسیت معمولاً در قسمت‌هایی ظاهر می‌شوند که مستقیماً با غذا تماس دارند؛ مانند پوست، لب‌ها و زبان. بروز اسهال یا سایر واکنش‌های گسترده در سراسر بدن در این شرایط نادر است.
اگر هم‌زمان با شروع آلرژی فصلی دچار اسهال شده‌اید، طبیعی است که گرده گیاهان یا سندرم آلرژی دهانی را مقصر بدانید. بااین‌حال، اگر علائم دیگری ندارید، احتمال دارد علت اسهال چیز دیگری باشد.
افرادی که به آلرژی یا بیماری‌های مرتبط با آن، مانند آسم و اگزما، مبتلا هستند، ممکن است کمی بیشتر از دیگران در معرض مشکلات گوارشی، از جمله سندرم روده تحریک‌پذیر، قرار داشته باشند.
به همین دلیل، ممکن است پزشک عمومی شما را برای بررسی علت اسهال به متخصص گوارش ارجاع دهد، نه متخصص آلرژی.
- همه‌چیز ۱۰۰ درصد آنلاینه
- فایل کامل برنامه تمرینی‌ها روی می‌تونی دانلود کنی
- تصویر نحوه انجام تمام تمرینات توی فایل قرار داره؛ به هیچ‌کس نیاز نداری!
آیا آلرژی غذایی باعث اسهال می‌شود؟
بله، آلرژی غذایی می‌تواند باعث اسهال شود، اما این اتفاق به‌ندرت به‌تنهایی رخ می‌دهد. اگر واقعاً به یک ماده غذایی آلرژی داشته باشید، نه اینکه صرفاً به آن حساسیت گوارشی یا عدم تحمل غذایی داشته باشید، احتمالاً علائم دیگری را نیز تجربه می‌کنید؛ از جمله:
- کهیر
- خارش
- تورم
- حالت تهوع
هنگامی که اسهال ناشی از آلرژی غذایی یا یک واکنش مشابه آلرژی باشد، سلول‌های دخیل در واکنش‌های آلرژیک در بخش‌های مختلف بدن فعال می‌شوند. بنابراین، معمولاً انتظار می‌رود علائم دیگری نیز در کنار اسهال ظاهر شوند.
برای درک بهتر این موضوع، لازم است بدانیم آلرژی چگونه عمل می‌کند.
در اصل، آلرژی نتیجه یک اشتباه در تشخیص سیستم ایمنی است. سیستم ایمنی بدن به اشتباه تصور می‌کند موادی مانند موی گربه، پوست انبه یا گرده علف‌های هرز، عوامل بیماری‌زایی هستند که می‌توانند به شما آسیب برسانند. در نتیجه، واکنشی شدید برای مقابله با آن‌ها آغاز می‌کند.
چشم‌ها قرمز و دچار خارش می‌شوند، بینی شروع به آبریزش می‌کند و عطسه‌های پی‌درپی به راه می‌افتند؛ گویی بدن تلاش می‌کند عامل بیماری‌زایی را که در واقع وجود ندارد، از خود خارج کند.
در آلرژی‌های فصلی ناشی از گرده گیاهان یا کپک‌ها، دستگاه گوارش معمولاً درگیر نمی‌شود؛ زیرا این نوع آلرژی‌ها بیشتر چشم‌ها، بینی، گلو و پوست را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
اما وقتی ماده غذایی‌ای را مصرف می‌کنید که به آن آلرژی دارید، دستگاه گوارش نیز ممکن است وارد واکنش آلرژیک شود. در این شرایط، حرکت طبیعی دستگاه گوارش تغییر می‌کند. این حرکت به انقباضات عضلانی گفته می‌شود که غذا را در طول مسیر گوارش به جلو می‌برند. تغییر در این فرایند می‌تواند باعث اسهال شود.
چه زمانی باید برای اسهال به پزشک مراجعه کرد؟
دانستن ارتباط میان آلرژی و اسهال مهم است، اما برای تصمیم‌گیری درباره زمان مراجعه به پزشک کافی نیست. شدت علائم و نشانه‌های همراه آن‌ها تعیین می‌کنند که چه نوع مراقبتی نیاز دارید و مراجعه به پزشک تا چه اندازه فوری است.
اگر اسهال شدید است و یکی از شرایط زیر را دارید، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید:
- اسهال بیش از دو تا سه روز ادامه پیدا کرده است.
- اسهال مرتباً عود می‌کند.
- در مدفوع خود رگه‌هایی از خون مشاهده می‌کنید.
پزشک عمومی به بررسی علائم شما کمک می‌کند و تشخیص می‌دهد که آیا لازم است به متخصص آلرژی مراجعه کنید یا متخصص گوارش گزینه مناسب‌تری است. همچنین ممکن است پیش از مراجعه به متخصص، آزمایش خون و مدفوع را برای بررسی علت احتمالی اسهال درخواست کند.
اگر اسهال باعث بروز علائم کم‌آبی بدن شده است، مراجعه به مرکز درمانی را به تعویق نیندازید. خشکی دهان و کاهش دفعات ادرار نسبت به حالت معمول، از نشانه‌های کم‌آبی هستند.
کادر درمان می‌تواند وضعیت شما را بررسی کند و در صورت نیاز، درمان‌هایی مانند تزریق مایعات از طریق سرم را انجام دهد.
اگر خون به‌وضوح در کاسه توالت دیده می‌شود، بهتر است همان روز برای دریافت مراقبت پزشکی اقدام کنید.
اگر علاوه بر اسهال، علائم آنافیلاکسی را تجربه می‌کنید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید. آنافیلاکسی یک واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده زندگی است که به درمان فوری نیاز دارد.
علائم هشداردهنده آن عبارت‌اند از:
- دشواری در تنفس
- بروز کهیر
- تورم لب‌ها، زبان یا گلو
همچنین اگر اسهال با هر یک از علائم زیر همراه است، ممکن است به رسیدگی اورژانسی نیاز داشته باشید:
- نشانه‌های کم‌آبی شدید، مانند گیجی، تپش قلب سریع یا ادرار تیره‌رنگ
- درد بسیار شدید شکم، با یا بدون استفراغ
- تب بالاتر از ۳۸٫۹ درجه سانتی‌گراد که بهبود پیدا نمی‌کند
- مشاهده مقدار زیادی خون در مدفوع یا توالت، چه خون قرمز روشن باشد و چه قهوه‌ای یا سیاه
آلرژی، کم‌آبی شدید، از دست دادن خون و عفونت‌های جدی می‌توانند باعث غش کردن شوند. در چنین شرایطی، خودتان رانندگی نکنید و برای رفتن به بیمارستان از آمبولانس کمک بگیرید.
ارتباط آلرژی و اسهال همیشه ساده نیست
رابطه میان آلرژی و اسهال پیچیده است و نمی‌توان هر بار بروز هم‌زمان این دو مشکل را به یک علت مشترک نسبت داد. آلرژی‌های فصلی معمولاً باعث اسهال نمی‌شوند، اما آلرژی غذایی می‌تواند در برخی افراد چنین واکنشی ایجاد کند.
نکته مهم این است که اگر آلرژی یا اسهال زندگی روزمره شما را مختل کرده است، باید آن را جدی بگیرید و برای یافتن علت و درمان مناسب اقدام کنید؛ حتی اگر این دو مشکل ارتباط مستقیمی با یکدیگر نداشته باشند.
منبع: clevelandclinic
