مصرف بیش از حد منیزیم واقعاً امکانپذیر است و میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. مصرف مقادیری فراتر از دوزهای توصیهشده میتواند باعث اسهال و دردهای شکمی (کرامپ) شود. در موارد شدیدتر، این زیادهروی حتی ممکن است به تنگی نفس، ضربان قلب نامنظم و حتی مرگ منجر شود.
مسمومیت شدید با منیزیم چندان رایج نیست؛ اما مصرف مکملها که معمولاً دوز بسیار بالاتری از منیزیم را نسبت به مواد غذایی طبیعی وارد بدن میکنند، میتواند شما را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.
نشانههای مصرف بیش از حد منیزیم چیست؟
علائم اولیه مسمومیت با منیزیم عبارتند از:
- تاری دید
- گیجی و حواسپرتی
- سرگیجه
- برافروختگی و قرمزی پوست
- سردرد
- حالت تهوع
- کند شدن واکنشهای انعکاسی بدن (رفلکسها)
- ضعف عضلانی
اگر این وضعیت درماننشده باقی بماند، بالا رفتن بیش از حد سطح منیزیم در خون میتواند به اوردوز منیزیم (که در اصطلاح پزشکی به آن هیپرمنیزیمی میگویند) منجر شود. این حالت عوارض بسیار خطرناک و گاه مرگباری مثل افت شدید فشار خون، فلج شدن سیستم تنفسی و ایست قلبی را به دنبال دارد.
از سوی دیگر، مصرف مکملهای منیزیم حتی اگر از سقف مجاز روزانه هم فراتر نرود، باز هم ممکن است عوارض جانبی ناخوشایندی ایجاد کند. اسهال یکی از شایعترین این عوارض است؛ چرا که منیزیم آب را به سمت رودهها کشیده و مدفوع را روان میکند. این عارضه در صورت مصرف انواع خاصی از منیزیم مانند «منیزیم اکساید» یا «منیزیم سیترات» (که معمولاً برای درمان یبوست تجویز میشوند) بیشتر دیده میشود.
مسمومیت با منیزیم چگونه رخ میدهد؟
بدن ما پس از جذب و استفاده از منیزیم مورد نیاز خود، مقدار اضافی آن را از طریق ادرار و به کمک کلیهها دفع میکند.
مسمومیت با منیزیم معمولاً به دو دلیل رخ میدهد: مصرف بیش از حد یا دفع ناقص. به عبارت سادهتر، یا شما از طریق غذا و مکملها منیزیم خیلی زیادی وارد بدن خود کردهاید، یا اینکه کلیههایتان نمیتوانند با سرعت کافی منیزیم اضافی را دفع کنند.
به همین دلیل است که مسمومیت با منیزیم بیشتر در افرادی دیده میشود که مکمل مصرف میکنند؛ بهویژه اگر دچار آسیب یا بیماریهای کلیوی نیز باشند.
علاوه بر این، مصرف برخی داروها مانند داروهای آنتیکولینرژیک یا مسکنهای شبهافیونی (اوپیوئیدها) میتواند جذب منیزیم را در بدن افزایش دهد و خطر مسمومیت را بالا ببرد.
چه مقداری از منیزیم «بیش از حد» به شمار میرود؟
میزان مصرف مجاز روزانه منیزیم (مجموع منیزیم دریافتی از غذا و مکملها با هم) به شرح زیر است:
- سنین ۱۴ تا ۱۹ سال: ۴۱۰ میلیگرم برای آقایان و ۳۶۰ میلیگرم برای خانمها
- سنین ۱۹ تا ۳۰ سال: ۴۰۰ میلیگرم برای آقایان و ۳۱۰ میلیگرم برای خانمها
- سنین ۳۱ سال به بالا: ۴۲۰ میلیگرم برای آقایان و ۳۲۰ میلیگرم برای خانمها
شایان ذکر است که زنان در دوران بارداری به مقدار کمی منیزیم بیشتر، و نوزادان و کودکان به مقدار بسیار کمتری نیاز دارند. همچنین در مورد مکملهای منیزیم به تنهایی، سقف مجاز و ایمن مصرف روزانه برای تمامی افراد بالای ۹ سال، حداکثر ۳۵۰ میلیگرم است.
هرچه میزان مصرف منیزیم شما از این مقادیر توصیهشده فراتر برود، احتمال مواجهه با علائم مسمومیت بیشتر میشود. با این حال، بروز این مسمومیت در افرادی که کلیههای سالمی دارند بسیار نادر است. در این افراد، معمولاً تنها با قطع مصرف مکمل منیزیم، مسمومیتهای خفیف به راحتی درمان میشوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر مکمل منیزیم مصرف میکنید یا مشکلات کلیوی دارید و متوجه بروز علائم ذکرشده در خود شدهاید، حتماً با یک پزشک یا متخصص مراقبتهای درمانی تماس بگیرید.
توجه داشته باشید که مسمومیتهای خفیف منیزیم همیشه خود را با علائم واضح نشان نمیدهند؛ بنابراین اگر علائم و عوارض را به طور ملموس احساس میکنید، احتمال دارد سطح منیزیم بدنتان از حد خفیف گذشته و به یک اوردوز متوسط رسیده باشد. پس پیگیری سریع را جدی بگیرید.
