غربالگری سرطان پستان یکی از حیاتی‌ترین ابزارها برای تشخیص به‌موقع و درمان بیماری، پیش از گسترش آن در بدن است. با این حال، هنوز شایعات و باورهای اشتباه متعددی وجود دارد که مانع از مراجعه افراد برای انجام این آزمایش‌های ضروری می‌شود. در این مقاله، به بررسی ۵ مورد از رایج‌ترین باورهای غلط در این زمینه و حقایق علمی مرتبط با آن‌ها می‌پردازیم.
۱. غربالگری فقط برای کسانی است که سابقه خانوادگی دارند
غربالگری برای همه زنان ضروری است، نه فقط برای کسانی که در خانواده خود سابقه ابتلا به این بیماری را دارند. بیش از ۸۰ درصد از موارد ابتلا به سرطان پستان در زنانی رخ می‌دهد که هیچ سابقه خانوادگی قبلی ندارند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهند که تنها ۵ تا ۱۰ درصد از سرطان‌های پستان جنبه وراثتی دارند و اکثر موارد وراثتی نیز ناشی از جهش‌های ژنتیکی متأثر از عوامل محیطی و سبک زندگی هستند.
این آمار به‌وضوح نشان می‌دهد که همه افراد باید درباره زمان و نحوه انجام غربالگری با پزشک صحبت کنند. البته افرادی که سابقه خانوادگی یا سایر عوامل خطر را دارند، ممکن است لازم باشد غربالگری را در سنی کمتر از ۴۰ سالگی آغاز کنند. توصیه می‌شود همه زنان تا پیش از ۲۵ سالگی، از نظر میزان خطر ابتلا ارزیابی شوند تا زمان مناسب برای شروع ماموگرافی و نیاز احتمالی به روش‌های تکمیلی مانند ام‌آرآی یا سونوگرافی مشخص شود.
۲. ماموگرافی شما را در معرض میزان خطرناکی از اشعه قرار می‌دهد
اصلی‌ترین روش غربالگری سرطان پستان، ماموگرافی است؛ نوعی تصویربرداری با اشعه ایکس که تصاویری دقیق از بافت پستان ارائه می‌دهد. مانند هر روش تصویربرداری دیگری، در ماموگرافی نیز از مقدار کمی اشعه استفاده می‌شود.
با این حال، میزان اشعه مورد استفاده در ماموگرافی بسیار ناچیز است. انسان‌ها به‌طور طبیعی در طول سال مقداری اشعه از محیط پیرامون خود دریافت می‌کنند. میزان اشعه یک ماموگرافی دوبعدی استاندارد بسیار کمتر از میزان اشعه‌ای است که هر فرد سالانه از محیط جذب می‌کند.
پزشکان و پژوهشگران همگی بر این باورند که مزایای تشخیص به‌موقع سرطان به‌مراتب بیشتر از خطرات جزئی این میزان اشعه است. خطر ناشی از تشخیص داده نشدن سرطان پستان، بسیار جدی‌تر از اشعه ضعیف ماموگرافی است. در واقع، احتمال ابتلا به سرطان ناشی از اشعه ماموگرافی (حتی در طول ۳۴ سال غربالگری مداوم) تنها ۱ در ۱۰۰۰ نفر است، در حالی که آمار ابتلا به خود بیماری به‌مراتب بالاتر است.
۳. فقط در صورت لمس توده باید غربالگری انجام داد
با اینکه وجود توده شایع‌ترین علامت سرطان پستان است، اما هدف اصلی از ماموگرافی، تشخیص بیماری در ابتدایی‌ترین مراحل ممکن است؛ یعنی دقیقاً زمانی که هنوز هیچ توده‌ای با دست قابل لمس نیست و بیماری به غدد لنفاوی گسترش نیافته است. بنابراین نباید منتظر بروز علائم بمانید.
افرادی که به‌طور منظم غربالگری انجام می‌دهند، به مراتب کمتر از کسانی که به‌صورت پراکنده مراجعه می‌کنند، با خطرات جانی مواجه می‌شوند. ماموگرافی می‌تواند تغییرات سرطانی را تا ۳ سال قبل از اینکه توده‌ای قابل لمس شود تشخیص دهد. تشخیص زودهنگام همواره با شانس درمان بسیار بالاتر و بهبودی کامل همراه است.
۴. انجام منظم ماموگرافی به معنی ایمنی ۱۰۰ درصدی است
اگرچه ماموگرافی ابزاری فوق‌العاده مؤثر است، اما هیچ روشی تضمین ۱۰۰ درصدی ندارد. گاهی ممکن است نتیجه منفی کاذب رخ دهد؛ یعنی بیماری وجود داشته باشد اما در تصویر ماموگرافی دیده نشود. بررسی‌ها نشان می‌دهد ماموگرافی ممکن است تا ۲۰ درصد از موارد سرطان را نشان ندهد.
یکی از دلایل این اتفاق، داشتن «بافت متراکم پستان» است که می‌تواند تشخیص تومورها را در عکس ماموگرافی دشوار کند. افرادی که بافت پستان متراکمی دارند، ممکن است علاوه بر ماموگرافی، به روش‌های تکمیلی مانند ام‌آرآی، سونوگرافی یا ماموگرافی با ماده حاجب نیاز داشته باشند. اگر بافت پستان شما متراکم است، حتماً با پزشک خود درباره بهترین برنامه غربالگری مشورت کنید.
۵. ترموگرافی می‌تواند جایگزین ماموگرافی شود
ترموگرافی روشی است که با اندازه‌گیری تغییرات دمایی در بافت‌های بدن تلاش می‌کند سلول‌های سرطانی را شناسایی کند. اگرچه ترموگرافی روشی بدون درد و راحت به نظر می‌رسد، اما هنوز شواهد علمی کافی برای اثبات دقت و کارایی آن وجود ندارد.
پزشکان و متخصصان در حال حاضر ترموگرافی را به عنوان جایگزینی برای ماموگرافی یا ابزاری معتبر برای تشخیص سرطان پستان توصیه نمی‌کنند.
دستورالعمل کلی غربالگری سرطان پستان
توصیه‌های مربوط به غربالگری ممکن است بر اساس سوابق پزشکی، سابقه خانوادگی و سایر عوامل خطر متفاوت باشد. با این حال، توصیه عمومی متخصصان این است که تمامی زنان با سطح خطر متوسط، غربالگری را از ۴۰ سالگی آغاز کرده و پس از آن به‌صورت سالانه ادامه دهند.
البته برخی افراد با توجه به شرایط خاص و میزان خطر، ممکن است به شروع ماموگرافی یا انجام روش‌های تکمیلی مانند ام‌آرآی و سونوگرافی در سنین پایین‌تر نیاز داشته باشند. ماموگرافی ابزاری نجات‌دهنده است؛ بنابراین در صورت داشتن هرگونه سوال یا نگرانی، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
این مقاله ترجمه‌ای است از مقاله منتشر شده در verywellhealth که توسط Carrie Madormo نوشته و توسط Sonya Bhole بازبینی شده است.
