کاشت مژه یا اکستنشن مژه، از محبوبترین روشهای زیبایی چشم در سالهای اخیر است. این روش با چسباندن تارهای مصنوعی یا طبیعی روی مژههای اصلی، چشمها را جذابتر نشان میدهد و نیاز روزانه به ریمل را برطرف میکند. اما آیا از عوارضی که ممکن است پشت این زیبایی پنهان شده باشد، آگاهی دارید؟
در این مطلب، با استناد به جدیدترین پژوهشهای علمی منتشرشده در مجلات معتبر پزشکی، عوارض جانبی کاشت مژه را بررسی کردهایم تا با آگاهی بیشتر برای سلامت چشمان خود تصمیم بگیرید.
خشکی چشم
تحقیقات نشان میدهد کاشت مژه میتواند به طور جدی باعث خشکی چشم شود. در یک پژوهش، افرادی که دچار خشکی چشم بودند، پس از برداشتن اکستنشن مژه بهبود قابل توجهی در علائم و نشانههای عینی خشکی چشم تجربه کردند. میانگین نمره پرسشنامه OSDI (شاخص استاندارد سنجش خشکی چشم) در این افراد از ۳۳.۴ به ۲۶.۷ کاهش یافت.
در مطالعه دیگری که در کنگره انجمن جراحی کاتاراکت و عیوب انکساری آمریکا ارائه شد، مشخص گردید ۸۸.۵ درصد از افرادی که اکستنشن مژه انجام داده بودند، حداقل یک علامت چشمی را گزارش کردند. شایعترین علائم شامل خارش و اشکریزش (هر کدام ۵۰ درصد)، قرمزی، خشکی و سوزش (هر کدام ۳۸.۵ درصد) بود. نکته جالب این پژوهش این بود که با وجود این مشکلات، ۵۸ درصد از افراد ترجیح میدادند علائم چشمی را تحمل کنند اما کاشت مژه را کنار نگذارند.
علت این خشکی به ساختار پلکها برمیگردد. در لبه داخلی پلک، غدههای ریزی به نام غدد میبومین وجود دارند که ماده چربیای برای روانسازی لایه اشکی ترشح میکنند. اکستنشن مژه میتواند به این غدد آسیب زده و لایه اشکی را مختل کند، در نتیجه چشمها خشک و تحریکپذیر میشوند.
بلفاریت یا التهاب پلک
بلفاریت به معنی التهاب لبه پلکها است و یکی از شایعترین عوارض گزارششده پس از کاشت مژه محسوب میشود. یک مطالعه نشان میدهد بلفاریت آلرژیک با ۷۹ درصد، شایعترین عارضه در میان افرادی است که اکستنشن مژه انجام دادهاند.
علائم بلفاریت شامل قرمزی و تورم پلکها، احساس خارش و سوزش در چشم، حساسیت به نور، خشکی چشم و ایجاد پوسته روی مژهها است. در موارد شدیدتر، ممکن است تاری دید، ریزش مژهها و حتی رشد مژهها در جهت اشتباه نیز رخ دهد.
علت اصلی بلفاریت در کاشت مژه، چسبهای استفادهشده است. این چسبها اغلب حاوی موادی مانند لاتکس و آمونیاک هستند که حساسیتزا بوده و میتوانند باعث التهاب پلک شوند.
واکنشهای حساسیتی و درماتیت تماسی
چسبهای کاشت مژه حاوی ترکیبات آکریلات هستند که میتوانند باعث درماتیت تماسی آلرژیک شوند. درماتیت تماسی نوعی واکنش پوستی است که با قرمزی، تاول، تورم و خارش شدید پلکها خود را نشان میدهد. یک گزارش پزشکی به مورد خانمی ۴۹ ساله اشاره میکند که سه روز پس از چسباندن مژه مصنوعی با چسب آکریلاتی، دچار خارش و تورم در هر دو پلک فوقانی شد و در معاینه، قرمزی، تاول و مواد باقیمانده چسب روی پلکهای او مشاهده گردید.
آکریلاتها مواد پلاستیکی هستند که از پلیمریزاسیون مونومرهای اسید آکریلیک یا متاکریلیک تشکیل میشوند و در چسبهای فوری کاربرد فراوانی دارند. این مواد نه تنها درماتیت تماسی ایجاد میکنند، بلکه میتوانند باعث التهاب ملتحمه سمی نیز شوند که با قرمزی و تورم ملتحمه (پرده سفید رنگ روی چشم) همراه است.
مطالعات نشان میدهد که حتی بخارهای متصاعدشده از چسب تازه میتوانند باعث واکنشهای حساسیتی شوند، حتی اگر چسب مستقیماً با پوست تماس نداشته باشد.
ریزش مژههای طبیعی و آسیب به فولیکول مو
یکی از نگرانیهای اصلی درباره کاشت مژه، تأثیر آن بر سلامت مژههای طبیعی است. وزن اضافی تارهای مصنوعی روی مژههای طبیعی میتواند به فولیکولهای مو آسیب بزند و باعث ریزش مژههای اصلی شود. این آسیب میتواند موقتی یا دائمی باشد.
در واقع، اکستنشنهای سنگینتر از آنچه مژه طبیعی توان تحمل آن را دارد، باعث کشش دائمی روی ریشه مژه میشوند. این کشش میتواند چرخه طبیعی رشد مژه را مختل کرده و به مرور زمان موجب نازک شدن و کاهش تراکم مژههای طبیعی گردد.
عفونتهای چشمی و عوارض قرنیه
عدم رعایت بهداشت حین انجام کاشت مژه یا پس از آن میتواند زمینهساز عفونتهای جدی چشمی شود. اکستنشنها میتوانند آلودگی و باکتریها را در خود نگه دارند و باعث عفونتهایی مانند کنژنکتیویت (التهاب ملتحمه یا همان چشم صورتی) و کراتیت (التهاب قرنیه) شوند.
در موارد نادر اما جدی، آسیبهای قرنیه مانند زخم قرنیه، خراش قرنیه و حتی ایجاد اسکار (جای زخم) روی قرنیه گزارش شده است. این آسیبها میتوانند بینایی را تهدید کنند. یک پژوهش روی ۱۰۷ بیمار مبتلا به بلفاریت ناشی از کاشت مژه نشان داد که همه چسبهای بررسیشده حاوی فرمالدئید بودند که میتواند باعث التهاب قرنیه و ملتحمه شود.
فرمالدئید موجود در چسب مژه
فرمالدئید یکی از مواد نگهدارنده در ترکیب چسبهای کاشت مژه است، در حالی که یک ماده سرطانزای شناختهشده برای انسان محسوب میشود. آکادمی چشمپزشکی آمریکا بارها نسبت به خطرات چسبهای حاوی فرمالدئید در اکستنشن مژه هشدار داده است.
یک پژوهش آمریکایی در سال ۲۰۲۲ نشان داد که از ۳۷ چسب مژه آزمایششده، ۷۵ درصد از محصولات حرفهای فرمالدئید آزاد میکردند. همچنین ۴ مورد از ۱۷ چسب مصرفی نیز حاوی این ماده شیمیایی بودند. بخارات فرمالدئید میتوانند حتی بدون تماس مستقیم با چشم باعث تحریک، قرمزی و اشکریزش شوند.
چرا با وجود عوارض، کاشت مژه همچنان محبوب است؟
پاسخ این سوال را میتوان در نتایج یک پژوهش یافت: تمام زنانی که در این مطالعه از خدمات اکستنشن مژه استفاده کرده بودند، از این روش رضایت داشتند و قصد تکرار آن را داشتند، حتی با وجود تجربه علائم چشمی. ۵۸ درصد از آنها اظهار داشتند که ترجیح میدهند علائم چشمی را تحمل کنند اما کاشت مژه را متوقف نکنند.
محققان این شکاف میان تحمل عوارض و مراجعه به پزشک را یک مشکل جدی میدانند. هیچیک از شرکتکنندگان این پژوهش گزارش نکردند که از سوی یک متخصص چشمپزشکی توصیه به توقف کاشت مژه دریافت کرده باشند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
برخی افراد بیش از دیگران مستعد عوارض کاشت مژه هستند:
- افراد با سابقه خشکی چشم: کاشت مژه میتواند علائم را تشدید کند.
- افراد با حساسیت پوستی یا آلرژی: احتمال واکنش به چسب بیشتر است.
- افراد مبتلا به بلفاریت مزمن: این روش میتواند باعث شعلهور شدن بیماری شود.
- کسانی که از لنز تماسی استفاده میکنند: خطر عفونت و آسیب قرنیه افزایش مییابد.
مراجعه به متخصص؛ تنها راه تشخیص و درمان
اگر پس از کاشت مژه علائمی مانند قرمزی، خارش، تورم، درد، تاری دید، ترشحات چشمی یا احساس جسم خارجی در چشم تجربه کردید، ضروری است هرچه سریعتر به چشمپزشک مراجعه کنید. تشخیص و درمان زودهنگام میتواند از عوارض جدیتر و آسیبهای دائمی به چشم پیشگیری کند.
آکادمی چشمپزشکی آمریکا تأکید میکند هر فردی که پس از کاشت مژه دچار عفونت، واکنش آلرژیک یا هر نوع تحریک چشمی میشود، باید فوراً به چشمپزشک مراجعه کند.
پرسشهای متداول
آیا کاشت مژه برای همه افراد بیخطر است؟
خیر. خطرات کاشت مژه برای همه وجود دارد، اما افرادی که سابقه خشکی چشم، حساسیتهای پوستی، بلفاریت مزمن دارند یا از لنز تماسی استفاده میکنند، بیشتر در معرض عوارض هستند. پیش از انجام این کار، مشورت با چشمپزشک برای این گروهها ضروری است.
آیا فرمالدئید موجود در چسب مژه خطرناک است؟
بله. فرمالدئید یک ماده سرطانزای شناختهشده است و تحقیقات نشان داده که ۷۵ درصد از چسبهای حرفهای کاشت مژه، این ماده را آزاد میکنند. آکادمی چشمپزشکی آمریکا نسبت به استفاده از چسبهای حاوی فرمالدئید هشدار داده است. بخارات این ماده نیز میتوانند بدون تماس مستقیم باعث تحریک چشم شوند.
اگر بعد از کاشت مژه دچار حساسیت شدم چه کار کنم؟
در صورت بروز علائم حساسیت (قرمزی، خارش، تورم پلک، ترشحات چشمی)، اولین اقدام مراجعه فوری به چشمپزشک است. ممکن است پزشک برای درماتیت تماسی، آنتیهیستامین و کورتیکواستروئید تجویز کند و برای التهاب ملتحمه سمی از قطرههای چشمی ضدالتهاب استفاده نماید. اقدام به خارجسازی چسبهای باقیمانده نیز بخش مهمی از درمان را تشکیل میدهد.












