«پلاک دندان» از آن اصطلاحاتی است که احتمالا صدها بار در دندانپزشکی یا تبلیغات خمیردندان شنیدهاید. اما پلاک واقعاً چیست؟ و از آن مهمتر، چطور میتوانیم از شر آن خلاص شویم؟
پلاک در واقع یک لایه زیستی است که در طول زندگی روزمره، از طریق خوردن، آشامیدن و حتی توسط بزاق دهان روی دندانهای شما تشکیل میشود. این لایه در ابتدا نرم و چسبنده است، اما اگر ظرف ۲۴ ساعت از روی دندان پاک نشود، مانند سیمان سفت شده و به چیزی تبدیل میشود که ما آن را «جرم دندان» مینامیم.
نکته کلیدی اینجاست: وقتی پلاک به جرم تبدیل شد، دیگر با مسواک زدن از بین نمیرود و فقط متخصص دندانپزشکی میتواند آن را پاک کند. اما با ایجاد چند عادت صحیح، میتوانید قبل از سفت شدن پلاکها، سدی در برابر آنها بسازید و سلامت لبخندتان را در درازمدت تضمین کنید.
چطور پلاکهای دندانی را حذف کنیم؟
خبر خوب این است که قدرت از بین بردن پلاکها در دستان خود شماست. در ادامه، موثرترین روشها برای پاکسازی دندانها را مرور میکنیم:
استفاده روزانه از نخ دندان
شاید نخ دندان کشیدن جذابترین بخش روز شما نباشد، اما بسیار حیاتی است که هر شب قبل از مسواک زدن، این کار را انجام دهید. نخ دندان پلاکهایی را از بین میبرد که در فواصل بین دندانها پنهان شدهاند؛ یعنی دقیقاً همان جاهایی که برس مسواک به آنها دسترسی ندارد.
- نخ دندان سنتی یا آبی؟ دستگاههای واترجت (نخ دندان آبی) ابزارهای خوبی هستند، اما نباید جایگزین نخ دندان رشتهای کلاسیک شوند. نخ دندان معمولی به خوبی زیر خط لثه میرود و با اصطکاکی که ایجاد میکند، پلاکها را از بدنه دندان جدا میکند.
- تکنیک درست: به جای حرکت ارّهای و خشن، نخ دندان را به شکل حرف «C» دور هر دندان بپیچید و به آرامی بالا و پایین ببرید. همین اصطکاک ملایم است که پلاک را حذف میکند.
مسواک زدن اصولی
هر صبح و هر شب مسواک بزنید. برای رسیدن به بهترین نتیجه، این نکات را رعایت کنید:
- ملایم رفتار کنید: همیشه از مسواکهای «نرم» یا «خیلی نرم» استفاده کنید. برسهای سفت میتوانند مینای دندان و خط لثه شما را از بین ببرند.
- مسواک برقی را امتحان کنید: اگرچه مسواک دستی با تکنیک درست عالی عمل میکند، اما مسواکهای برقی به دلیل داشتن حرکات چرخشی خودکار و تایمر داخلی، کار را برای بسیاری از افراد راحتتر و دقیقتر میکنند.
- خمیردندان حاوی فلوراید: فلوراید قهرمان مبارزه با پوسیدگی است. این ماده با حذف پلاک و تقویت مینای دندان، حتی میتواند فرآیند پوسیدگیهای اولیه را معکوس کند.
- قانون ۲ دقیقه: مسواک زدن باید کامل انجام شود. دهان خود را به چهار بخش (بالا راست، بالا چپ، پایین راست، پایین چپ) تقسیم کنید و برای هر بخش ۳۰ ثانیه وقت بگذارید.
مصرف میوهها و سبزیجات ترد
تعجبی ندارد که خوراکیهای چسبناک و شیرین برای دندانها مضر هستند. در مقابل، خوراکیهای ترد مانند سیب، کرفس و هویج مانند یک اسکراب طبیعی عمل کرده و به پاکسازی پلاکها کمک میکنند. جویدن این مواد غذایی به صورت مکانیکی بخشی از جرمهای سطحی را پاک کرده و علاوه بر سلامت دهان، به دلیل فیبر بالا شما را برای مدت طولانیتری سیر نگه میدارند.
چکآپهای دورهای را جدی بگیرید
حتی اگر در مراقبتهای خانگی یک قهرمان باشید، باز هم به جرمگیری حرفهای نیاز دارید. به طور معمول، هر شش ماه یکبار مراجعه به دندانپزشک استاندارد طلایی است؛ هرچند برخی افراد به دلیل سرعت بالای تشکیل پلاک، ممکن است هر سه یا چهار ماه یکبار به این مراجعات نیاز داشته باشند. این جلسات فرصتی است تا مشکلاتی مثل پوسیدگیهای پنهان، بیماریهای لثه و حتی علائم اولیه سرطان دهان در مراحل اولیه شناسایی شوند.
چرا حذف پلاک دندان تا این حد مهم است؟
پاک کردن پلاک فقط برای داشتن دندانهای سفید و زیبا نیست. اگر پلاکها به حال خود رها شوند، یک واکنش زنجیرهای خطرناک آغاز میشود:
- پلاک به جرم تبدیل میشود.
- جرم دندان محل تجمع باکتریها میشود.
- باکتریها باعث ایجاد التهاب زیر خط لثه میشوند.
- التهاب منجر به بیماری ژنژیویت (التهاب لثه) میشود.
- در صورت عدم درمان، کار به پریودنتیت (بیماری پیشرفته لثه) میکشد که باعث از بین رفتن استخوان فک و در نهایت از دست دادن دندان میشود.
به عبارت سادهتر، چند دقیقه پیشگیری روزانه میتواند شما را از دردهای شدید و هزینههای گزاف دندانپزشکی در آینده نجات دهد. همین امروز مراقبت از لبخندتان را جدیتر بگیرید!
