قرار دادن ضد آفتاب مناسب برای کودکان یکی از مهمترین گامها در پیشگیری از آسیبهای ناشی از تابش اشعه ماورای بنفش خورشید است. پوست کودکان نسبت به بزرگسالان نازکتر و حساستر است و همین باعث میشود در معرض خطر بیشتری برای سوختگی، التهاب و در طولانیمدت خطر افزایش ابتلا به سرطان پوست قرار داشته باشد. مطالعات علمی و رهنمودهای تخصصی درباره انتخاب و استفاده صحیح از ضد آفتاب برای کودکان وجود دارد که در ادامه توضیح داده شده است.
ضد آفتاب زمانی موثر است که از نوع مناسب انتخاب شده و بهطور صحیح مورد استفاده قرار گیرد. دو نوع اشعه خورشید که بیشترین خطر را برای پوست دارند UVA و UVB هستند. این اشعهها میتوانند باعث سوختگی، آسیب DNA سلولی و افزایش ریسک سرطان پوست شوند. بنابراین اولین قدم در انتخاب ضد آفتاب مناسب برای کودکان این است که محصول انتخابی حفاظت طیف گسترده داشته باشد، یعنی هم از UVB و هم از UVA محافظت کند.
مهمترین شاخصی که روی بستهبندی ضد آفتاب میبینید، SPF است. SPF نشان میدهد محصول تا چه اندازه از پوست در برابر اشعه UVB محافظت میکند. برای کودکان حداقل SPF 30 توصیه میشود و بالاتر از این میزان تا حدودی محافظت بیشتری فراهم میکند، ولی تفاوت بین SPF 50 و SPF 100 از نظر علمی چشمگیر نیست.
در انتخاب نوع ضد آفتاب باید به نوع فیلترهای فعال دقت شود. دو دسته اصلی ضد آفتابها وجود دارند:
- معدنی: حاوی موادی مثل روی اکسید و تیتانیوم دیاکسید هستند که اشعه UV را بازتاب داده و از نفوذ آن جلوگیری میکنند. این نوع برای پوستهای حساس کودکان، به خصوص اگر سابقه حساسیت داشته باشند، مناسبتر است چون کمتر باعث تحریک میشود.
- شیمیایی: این فرمولها اشعه UV را جذب و آن را به گرما تبدیل میکنند. برخی از ترکیبات شیمیایی ممکن است در پوست نفوذ کنند و برای پوستهای حساس مناسب نباشند، هرچند علمی بودن اثر حفاظتی آنها به اثبات رسیده است.
برای کودکان بهویژه زمانی که در حال فعالیتهای آبی هستند یا زیاد عرق میکنند، انتخاب ضد آفتاب مقاوم در برابر آب اهمیت زیادی دارد. چنین محصولی میتواند برای مدت 40 تا 80 دقیقه در برابر آب و عرق محافظت داشته باشد، ولی حتی این نوع هم نیاز به تجدید مرتب مصرف دارد و بهتر است هر دو ساعت یا بلافاصله بعد از شنا یا خشککردن با حوله، دوباره ضد آفتاب زده شود.
نوع بستهبندی هم مهم است. ضد آفتابهای لوسیون یا کرم به دلیل پوشش یکدست روی پوست توصیه میشوند و برای صورت و بدن بهتر هستند، در حالی که اسپریها ممکن است هنگام استفاده صحیح پوشش کامل ایجاد نکنند و خطر تنفسی وجود دارد. برای قسمتهایی مانند صورت و گردن، استیکهای ضد آفتاب میتوانند کمککننده باشند چون کنترل پخش محصول آسانتر است.
وقتی ضد آفتاب را انتخاب کردید، نحوه استفاده صحیح بسیار مهم است. بهتر است ضد آفتاب را 15 تا 30 دقیقه قبل از خروج از خانه روی پوست بزنید تا به خوبی روی پوست بنشیند. هنگام استفاده، مقدار کافی از محصول را روی تمام قسمتهای در معرض آفتاب بزنید، معمولاً برای بدن حدود دو قاشق غذاخوری مناسب است و هر قسمت مانند صورت، گوشها، دستها و پاها را فراموش نکنید.
اگر کودک شما کمتر از شش ماه سن دارد، توصیه اکیداً بر این است که از قرار گرفتن مستقیم در آفتاب جلوگیری شود و در عوض از لباسهای پوشاننده، کلاه لبهدار و سایه برای محافظت پوست استفاده کنید. استفاده از ضد آفتاب در این سن فقط در مواردی که مقادیر بسیار کمی از پوست در معرض نور قرار دارد و با مشورت متخصص توصیه میشود.
در نهایت، انتخاب ضد آفتاب مناسب فقط یک بخش از محافظت در برابر خورشید است. کلاههای لبهدار، عینک آفتابی، لباسهای محافظ در برابر UV و پرهیز از قرار گرفتن در آفتاب مستقیم در ساعات اوج (بین 10 صبح تا 4 بعدازظهر) نیز بخش مهمی از استراتژی کلی محافظت از پوست کودکان هستند.
سوالات متداول
ضد آفتاب با SPF 30 برای کودکان کافی است؟
بله، SPF 30 حداقل میزان توصیهشده است و محافظت خوبی در برابر اشعه UVB فراهم میکند.
آیا کودکان زیر 6 ماه میتوانند ضد آفتاب استفاده کنند؟
ترجیحاً خیر؛ بهتر است پوست آنها با لباس، سایه و کلاه محافظت شود و ضد آفتاب به حداقل برسد.
نوع ضد آفتاب معدنی بهتر است یا شیمیایی؟
برای پوست حساس کودکان نوع معدنی معمولاً ملایمتر است و کمتر ایجاد تحریک میکند.
لازم است ضد آفتاب را در روزهای ابری هم بزنم؟
بله، چون اشعه UV حتی در روزهای ابری نیز میتواند به پوست آسیب برساند.












