نور سبز درمانی
سلامت عمومی
21 تیر 1405

نور سبز درمانی

اگر به میگرن مبتلا هستید، به‌خوبی می‌دانید این بیماری مزمن چقدر می‌تواند ناتوان‌کننده باشد. سردرد، حساسیت شدید به نور (فوتوفوبیا)، تهوع و دیگر علائم آن معمولاً می‌توانند فرد را برای چند روز متوالی خانه‌نشین کنند. احتمالاً شما هم تاکنون راه‌ها و درمان‌های مختلفی را برای تسکین این درد جستجو کرده‌اید.

اما یک ابزار طبیعی وجود دارد؛ «نوردرمانی» دهه‌هاست که به‌عنوان راهکاری مؤثر برای بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها شناخته می‌شود. اما آیا این روش می‌تواند کلید نجات شما از سردردهای میگرنی باشد؟ در ادامه هر آنچه را که باید در این باره بدانید، بررسی می‌کنیم.

درمان با نور سبز چیست؟

درمان با نور سبز روشی است که در آن از یک طیف باریک و مشخص از نور سبز (با طول موج حدود ۵۲۰ نانومتر) برای کاهش درد، بهبود کیفیت خواب و تسکین علائم میگرن استفاده می‌شود. این نور در مقایسه با سایر رنگ‌ها، سیگنال‌های الکتریکی کوچک‌تری در چشم و مغز تولید می‌کند.

تاریخچه نوردرمانی بسیار طولانی است؛ زمانی اینکاها و بسیاری از اقوام دیگر، خورشید را به عنوان منبعی شفابخش ستایش می‌کردند. بعدها در متون پزشکی هند باستان (۱۵۰۰ پیش از میلاد)، ادبیات بودایی (۲۰۰ میلادی) و اسناد قرن دهم چین، به درمان‌هایی اشاره شد که در آن برای بهبود مشکلات پوستی، گیاهان دارویی را با نور طبیعی خورشید ترکیب می‌کردند.

با گذشت صدها سال، دانشمندان هنوز شیفته قدرت نور هستند. تحقیقاتی که در سال ۲۰۱۰ انجام شد نشان داد که با تغییر هوشمندانه رنگ، مدت‌زمان و الگوی تابش نور، می‌توان روش‌های درمانی جدیدی برای اختلالات خواب (مربوط به ساعت بیولوژیک بدن)، افسردگی fصلی و حتی دمانس (آلزایمر) ابداع کرد.

اخیراً نیز چندین مطالعه جدید نشان داده‌اند که نور سبز ویژگی‌های شگفت‌انگیزی دارد؛ از جمله اینکه برخلاف سایر رنگ‌ها، سردردهای میگرنی را تشدید نمی‌کند و می‌تواند حساسیت شدید به نور را در بیماران مبتلا به میگرن کاهش دهد.

چرا نور سبز اثربخش است؟

تعجبی ندارد که رنگ سبز چنین تأثیرات مثبتی بر انسان بگذارد. این رنگ با الهام از طبیعت، حس آرامش و سکون را القا می‌کند. شواهد فراوانی نشان می‌دهند که سپری کردن وقت در طبیعت و فضاهای سبز، مسئول تغییرات مثبت و سنجش‌پذیری در بدن است.

به عنوان مثال، یک مطالعه گسترده در سال ۲۰۱۶ نشان داد که حضور در فضاهای سبز بیرونی به مدت ۳۰ دقیقه یا بیشتر در هفته، می‌تواند شیوع فشار خون بالا را تا ۹ درصد و افسردگی را تا ۷ درصد در جامعه کاهش دهد.

سایر فواید حضور در طبیعت عبارتند از:

  • بهبود سلامت قلب
  • کاهش علائم افسردگی
  • کاهش سطح هورمون کورتیزول (هورمون استرس)

فواید درمان با نور سبز چیست؟

مزایای نور سبز درمانی شامل بهبود کیفیت خواب، تسکین درد، کاهش علائم میگرن و بهبود ظاهر پوست است. همچنین تحقیقات نشان می‌دهند که این روش می‌تواند برای کاهش افسردگی و بهبود سلامت روان نیز مفید باشد.

  • بهبود کیفیت خواب: محققان دریافته‌اند که نور سبز باعث تقویت خواب می‌شود، در حالی که نور آبی آن را به تأخیر می‌اندازد. در یک آزمایش دانشگاهی، نور سبز توانست در مدت‌زمانی بسیار کوتاه (بین ۱ تا ۳ دقیقه) باعث خواب‌آلودگی و شروع خواب در نمونه‌های آزمایشگاهی شود.
  • تسکین درد: پژوهش‌ها نشان می‌دهند که نور می‌تواند سیستم‌های کنترل درد در بدن را به گونه‌ای تحریک کند که حتی محرک‌های بی‌ضرر نیز دردناک به نظر برسند. در آزمایش‌های انجام‌شده روی بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا (سندرم دردهای مزمن عضلانی)، عدم تحمل شدید نور مشاهده شد؛ این موضوع احتمال ارتباط بین حساسیت غیرطبیعی به نور و فعال شدن سیستم‌های تشدید درد توسط نور را تقویت کرد.
  • تسکین میگرن: بررسی‌های علمی نشان داده‌اند که یک طیف باریک و بسیار خاص از نور سبز (۵۲۰ نانومتر با خطای ۱۰ درصد) می‌تواند با تولید سیگنال‌های الکتریکی کوچک‌تر در چشم و مغز، به مبتلایان به میگرن کمک کند. درخشش آرامش‌بخش این طیف نوری خاص به بیماران کمک می‌کند تا به زندگی روزمره خود بازگردند. نکته جالب اینجاست که هر نوری خارج از این محدوده مشخص، می‌تواند اثرات مثبت آن را کاهش داده یا کاملاً خنثی کند.
  • جوانسازی و سلامت پوست: در نوردرمانیِ پوست با لامپ‌های LED، نور سبز سیاهی دور چشم، لک‌های پوستی، مویرگ‌های آسیب‌دیده و لک‌های ناشی از آفتاب‌سوختگی را هدف قرار می‌دهد و در نتیجه به تعادل رنگدانه پوست کمک می‌کند. این نور همچنین پوست‌های ملتهب یا تحریک‌شده را تسکین می‌دهد.

درمان با نور سبز برای سردرد و میگرن چه فوایدی دارد؟

تحقیقات نشان داده است که درمان با نور سبز می‌تواند به کاهش درد میگرن و حساسیت به نور کمک کند. مطالعات اثبات کرده‌اند که یک محدوده باریک و مشخص از نور سبز به جای تشدید درد (مانند سایر رنگ‌ها)، در واقع شدت سردرد را کاهش می‌دهد.

میگرن یک اختلال عصبی پیچیده است که اغلب با سردردهای یک‌طرفه، ضربان‌دار، حالت تهوع و حساسیت شدید به نور، صدا و بو شناخته می‌شود. اما میگرن چیزی فراتر از یک سردرد ساده است.

علائم رایج میگرن عبارتند از:

  • دشواری در واژه‌یابی و صحبت کردن
  • تحریک‌پذیری و اضطراب
  • استرس و تنش
  • حساسیت ناتوان‌کننده به نور که در کار، تحصیل و زندگی روزمره اختلال ایجاد می‌کند

مبتلایان به میگرن به دلیل درد شدیدی که نور ایجاد می‌کند، اغلب از آن فراری هستند. در واقع، ۸۵ تا ۹۰ درصد از افراد مبتلا به میگرن با مشکل حساسیت به نور دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۰ در یکی از مجلات معتبر علوم اعصاب منتشر شد، سازوکار تأثیر نور بر ایجاد درد را فاش کرد. محققان سال‌ها می‌دانستند که نور شدت سردرد را افزایش می‌دهد، اما برای درک علت این پدیده، دانشمندان با بررسی وضعیت بیماران نابینای مبتلا به میگرن به نتایج غیرمنتظره‌ای دست یافتند.

یافته‌های کلیدی از بیماران نابینای مبتلا به میگرن:

  • با وجود نابینایی، آن دسته از بیماران که چشمشان هنوز قادر به تشخیص نور بود، گزارش دادند که نور آبی بسیار بیشتر از هر رنگ دیگری سردرد آن‌ها را تشدید می‌کند.
  • این موضوع نشان‌دهنده یک ارتباط مستقیم از شبکیه چشم به بخشی از مغز است که سلول‌های عصبیِ فعال در زمان میگرن در آنجا قرار دارند.

پژوهشگران با این مطالعه مسیر جدیدی را در مغز کشف کردند که نشان می‌دهد چگونه نور باعث شدیدتر شدن سردرد می‌شود. این مسیر از چشم (با ورود سیگنال‌های نوری) شروع شده و دقیقاً به گروهی از سلول‌های عصبی ختم می‌شود که مسئول اعلام وضعیت سردرد به مغز هستند. وقتی سیگنال‌های نوری از این مسیر عبور کرده و به این سلول‌ها برخورد می‌کنند، شدت درد را افزایش می‌دهند.

با تکیه بر این یافته‌ها، محققان متوجه الگوی جالبی در صحبت‌های بیماران شدند؛ بسیاری از آن‌ها می‌گفتند سردردشان در روزهای ابری شدیدتر می‌شود. از آنجا که نور در یک روز ابری ویژگی‌های رنگی متفاوتی نسبت به یک روز آفتابی دارد، دانشمندان دریافتند که «رنگ نور» اهمیت بسیار زیادی دارد.

در مطالعه بعدی که در سال ۲۰۱۶ منتشر شد، محققان دریافتند که نورهای سفید، آبی، زرد (کهربایی) و قرمز، سیگنال‌های الکتریکی بزرگ‌تری نسبت به نور سبز تولید می‌کنند و در نتیجه، نواحی دریافت‌کننده این سیگنال‌ها در مغز به شدت فعال می‌شوند.

ویژگی منحصربه‌فرد نور سبز چیست؟

  • شبکیه چشم انسان در پاسخ به نور سبز، سیگنال الکتریکی کوچک‌تری نسبت به هر رنگ دیگری تولید می‌کند.
  • این فعال‌سازیِ ضعیف‌تر در مغز توضیح می‌دهد که چرا نور سبز برای فرد مبتلا به میگرن آرامش‌بخش است. این وضعیت دقیقاً مانند حضور در یک دریاچه آرام است، به جای یک اقیانوس طوفانی با موج‌های سهمگین.

با تکیه بر این دستاورد، آزمایش این طیف باریک از نور سبز در یک کلینیک سردرد آغاز شد و نتایج شگفت‌انگیزی به همراه داشت:

  • علائم بیماران میگرنی را تشدید نکرد.
  • هیچ عارضه جانبی منفی به همراه نداشت.
  • به بیماران کمک کرد تا به زندگی روزمره خود بازگردند.

چگونه نور سبز درمانی را به برنامه روزانه خود اضافه کنیم؟

دستگاه‌های نوردرمانی متنوعی در بازار وجود دارند که کاربردهای متفاوتی ارائه می‌دهند. چند نمونه از رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از:

  • دستگاه‌های نوردرمانی برای افسردگی فصلی: لامپ‌های مخصوص این اختلال، نور خورشید را شبیه‌سازی می‌کنند که این امر مغز را برای ترشح سروتونین (هورمون شادی) تحریک می‌کند. به عنوان مثال، برخی از این لامپ‌ها با طراحی مدرن و شدت نور ۱۰ هزار لوکس (بدون اشعه فرابنفش)، نور کامل خورشید در زمان ظهر را شبیه‌سازی می‌کنند. این دستگاه‌ها معمولاً سه تنظیم مختلف برای میزان روشنایی دارند و طول عمر لامپ‌های LED آن‌ها بسیار بالا است.
  • دستگاه‌های نوردرمانی پوست: اگر به دنبال ارتقای برنامه مراقبت از پوست خود هستید، دستگاه‌های نوردرمانی گزینه‌ای عالی هستند. یکی از این دستگاه‌ها، یک حلقه نوری LED بدون نیاز به دست است که توسط متخصصان پوست طراحی شده و دارای تنظیماتی برای نورهای آبی، سبز، زرد و بنفش است.
  • دستگاه‌های نور سبز درمانی: این دستگاه‌ها به طور ویژه برای مقابله با درد طراحی شده‌اند. یک نمونه از این محصولات، لامپ‌های نوری ویژه‌ای هستند که یک باند نوری طبیعی ایجاد می‌کنند تا به افراد حساس به نور کمک کنند به زندگی عادی خود برگردند. این محصول که توسط متخصصان برجسته و مهندسانی که سیستم‌های روشنایی ایستگاه‌های فضایی را طراحی کرده‌اند ساخته شده، باند دقیق نوری مورد نیاز را با قیمتی مناسب فراهم می‌کند و هر کسی می‌تواند در خانه از آن استفاده کند.

پرسش‌های متداول

  1. آیا نور سبز برای کاهش اضطراب مفید است؟

    بله. درمان با نور سبز نتایج نویدبخشی در کاهش اضطراب نشان داده است. تحقیقات حاکی از آن است که این روش با تنظیم هورمون‌ها، افزایش تولید سروتونین و دوپامین و ایجاد آرامش به بهبود وضعیت روحی کمک می‌کند. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که جلسات روان‌درمانی تحت شرایط نور سبز، بدون هیچ‌گونه عارضه یا خطری، نتایج مثبتی در کاهش اضطراب داشته‌اند.

  2. چقدر طول می‌کشد تا نتایج نور سبز درمانی را مشاهده کنیم؟

    زمان اثربخشی بسته به نوع مشکل متفاوت است. برای تسکین درد، ممکن است پس از چند جلسه متوجه بهبود شوید. تغییرات مثبت پوستی معمولاً طی ۶ تا ۱۲ هفته استفاده مداوم ظاهر می‌شوند. برای مدیریت میگرن و دردهای مزمن، تحقیقات نشان می‌دهند که فواید این روش به مرور زمان انباشته و بیشتر می‌شود. استفاده حداقل یک ساعت در روز، نتایج بهتری را در طول زمان به همراه خواهد داشت.

  3. درمان با نور سبز چه خطراتی دارد؟

    نور سبز درمانی روشی بسیار ایمن و با کمترین خطر ممکن است. مطالعات بالینی در آزمایش‌های مربوط به درد و میگرن هیچ‌گونه عارضه جانبی گزارش نکرده‌اند. گاهی اوقات ممکن است کاربران دچار تحریک خفیف و موقت پوست، قرمزی جزئی یا افزایش حساسیت شوند که معمولاً به سرعت برطرف می‌شود. این درمان غیرتهاجمی است و در صورت استفاده صحیح، هیچ اثر منفی ندارد.

  4. هر جلسه نوردرمانی چقدر طول می‌کشد؟

    مدت زمان هر جلسه به هدف درمانی شما بستگی دارد. برای مشکلات پوستی، جلسات معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه و ۳ تا ۵ بار در هفته انجام می‌شوند. برای مدیریت درد و بهبود خلق‌وخو، جلسات ۱۰ تا ۳۰ دقیقه‌ای توصیه می‌شود. مطالعات بالینی برای تسکین بهینه دردهای مزمن، استفاده حداقل یک ساعت در روز را پیشنهاد می‌کنند. درمان‌های تخصصی و کلینیکی نیز ممکن است بین ۲۰ دقیقه تا یک ساعت طول بکشد.

  5. آیا نور سبز بر خواب تأثیر می‌گذارد؟

    بله، تأثیر مثبتی دارد. درمان با نور سبز از طریق تحریک تولید ملاتونین و کاهش استرس و اضطراب، کیفیت خواب را بهبود می‌بخشد. برخلاف نور آبی که خواب را مختل می‌کند، نور سبز به شما کمک می‌کند سریع‌تر به خواب بروید و در طول شب خواب عمیق‌تری داشته باشید. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که این روش توانایی شرکت‌کنندگان را در زود به خواب رفتن و بیدار نشدن در طول شب بهبود بخشیده است.

سلب مسئولیت: هیچ‌یک از محتوای گومگ، هرگز نباید به عنوان جایگزینی برای توصیه‌های پزشکان و متخصصان استفاده شود. پیش از انجام هر اقدامی، مراجعه به پزشک یا متخصص مربوطه ضروری است.