شروع مدرسه برای بعضی از کودکان هیجان‌انگیز است، اما برای برخی دیگر با ترس، نگرانی و حتی گریه همراه می‌شود. جدا شدن از والدین، ورود به محیطی ناآشنا، دیدن معلم جدید یا نگرانی از پیدا کردن دوست می‌تواند باعث اضطراب کودک شود. این احساس در بسیاری از کودکان طبیعی است و معمولاً با عادت کردن به محیط مدرسه کمتر می‌شود. با این حال، رفتار والدین در روزهای قبل و روز اول مدرسه می‌تواند این دوره را بسیار آسان‌تر کند.
از چند روز قبل درباره مدرسه صحبت کنید
بهتر است مدرسه را به یک موضوع ناگهانی تبدیل نکنید. با کودک درباره اینکه روز مدرسه چگونه خواهد گذشت، چه کسانی را می‌بیند، چه ساعتی به مدرسه می‌رود و چه زمانی برمی‌گردد صحبت کنید. توضیح ساده و قابل فهم درباره اتفاقات روز اول، باعث می‌شود کودک احساس کند اتفاقات برایش قابل پیش‌بینی‌تر هستند.
در عین حال، لازم نیست مرتب از کودک بپرسید «می‌ترسی؟» یا «نگرانی؟». چنین پرسش‌هایی ممکن است ناخواسته نگرانی او را بیشتر کند. بهتر است به او فرصت بدهید خودش درباره احساساتش صحبت کند.
مدرسه را قبل از روز اول به کودک نشان دهید
چنانچه امکان دارد، پیش از شروع مدرسه همراه کودک به آنجا بروید. دیدن حیاط، کلاس، مسیر رفت‌وآمد و آشنا شدن با معلم می‌تواند از ناشناخته بودن محیط کم کند. اگر مدرسه برنامه آشنایی یا بازدید پیش از شروع کلاس‌ها دارد، شرکت در آن می‌تواند مفید باشد.
حتی مرور مسیر خانه تا مدرسه و توضیح اینکه صبح چگونه به مدرسه می‌روید و بعدازظهر چه کسی به دنبال او می‌آید، می‌تواند باعث آرامش بیشتر شود.
نگرانی کودک را کوچک نشمارید
گاهی والدین برای آرام کردن کودک می‌گویند: «چیزی نیست، نترس» یا «اصلاً دلیلی برای نگرانی نداری». اما بهتر است احساس او را بپذیرید. می‌توانید بگویید: «می‌فهمم که روز اول ممکن است کمی سخت باشد، چون همه چیز تازه است.»
این نوع برخورد به کودک نشان می‌دهد که احساساتش قابل درک است و لازم نیست برای ناراحتی خود احساس خجالت کند. بعد از پذیرفتن احساس او، می‌توانید درباره راه‌های کنار آمدن با آن صحبت کنید.
خداحافظی را کوتاه و آرام انجام دهید
یکی از سخت‌ترین لحظات برای کودک مضطرب، زمان جدا شدن از والدین است. خداحافظی طولانی، چند بار برگشتن یا نشان دادن اضطراب شدید والدین ممکن است جدایی را دشوارتر کند.
بهتر است یک خداحافظی کوتاه، مهربان و مطمئن داشته باشید. مثلاً به کودک بگویید: «می‌دانم ممکن است دلت برای من تنگ شود، اما تو می‌توانی از پس امروز بربیایی. بعدازظهر می‌آیم دنبالت.»
ثبات در این رفتار مهم است. اگر کودک هر بار با گریه بتواند برنامه مدرسه را تغییر دهد یا زودتر به خانه برگردد، ممکن است ترس از مدرسه بیشتر شود.
یک وسیله کوچک و آشنا همراهش بگذارید
برای بعضی از کودکان، همراه داشتن یک وسیله کوچک و آشنا می‌تواند در لحظات دلتنگی آرامش‌بخش باشد. یک عکس کوچک از خانواده یا وسیله‌ای ساده که برای کودک ارزش عاطفی دارد، می‌تواند احساس نزدیکی بیشتری به خانه ایجاد کند. البته بهتر است این کار با قوانین مدرسه هماهنگ باشد.
صبح روز اول را بدون عجله شروع کنید
عجله و آشفتگی می‌تواند اضطراب کودک را بیشتر کند. بهتر است کیف، لباس، کفش و وسایل مورد نیاز از شب قبل آماده باشد. خواب کافی نیز اهمیت زیادی دارد. تغییر ساعت خواب کودک بهتر است از چند روز یا یکی دو هفته قبل از شروع مدرسه آغاز شود تا صبح‌ها بیدار شدن برای او راحت‌تر باشد.
صبحانه مناسب، بیدار شدن به‌موقع و داشتن زمان کافی برای آماده شدن، کمک می‌کند روز اول با تنش کمتری شروع شود.
با معلم و مسئولان مدرسه در ارتباط باشید
اگر می‌دانید کودک شما از جدایی یا محیط جدید می‌ترسد، بهتر است معلم را در جریان قرار دهید. مدرسه می‌تواند هنگام ورود کودک کمک بیشتری به او ارائه کند و سریع‌تر او را درگیر فعالیت‌های کلاس کند.
گاهی اختصاص یک کار ساده به کودک، مانند کمک کردن در مرتب کردن وسایل کلاس یا نشستن کنار یک همکلاسی آشنا، می‌تواند ذهن او را از لحظه جدایی دور کند.
بعد از مدرسه درباره احساساتش صحبت کنید
وقتی کودک به خانه برگشت، لازم نیست فوراً درباره عملکردش در مدرسه سؤال‌های زیادی بپرسید. ابتدا اجازه دهید کمی استراحت کند و بعد با آرامش از او بپرسید چه چیزی برایش جالب یا سخت بوده است.
اگر روز اول برایش دشوار بوده، او را به خاطر تلاشش تحسین کنید. حتی اگر کودک با گریه وارد مدرسه شده اما توانسته چند ساعت در کلاس بماند، همین موضوع می‌تواند یک موفقیت مهم باشد.
به نشانه‌های اضطراب توجه کنید
اضطراب همیشه با گفتن «می‌ترسم» نشان داده نمی‌شود. بعضی از کودکان ممکن است بیشتر گریه کنند، به والدین بچسبند، خوابشان به‌هم بخورد، تحریک‌پذیر شوند یا از دل‌درد و سردرد شکایت کنند. برخی کودکان نیز ممکن است به شکل مداوم از رفتن به مدرسه خودداری کنند.
اگر این نشانه‌ها شدید باشند، ادامه پیدا کنند یا به حضور کودک در مدرسه، خواب، غذا خوردن یا روابط او آسیب بزنند، بهتر است با پزشک کودک یا متخصص سلامت روان کودکان مشورت کنید تا علت نگرانی مشخص شود و در صورت نیاز کمک مناسب دریافت کند.
آیا شما هم توصیه‌ای در این زمینه دارید؟ لطفا آن را در بخش نظرات با ما و دیگران به اشتراک بگذارید.
