وقتی صحبت از تمیزی خانه می‌شود، معمولاً ذهن ما به سمت کف زمین، سرویس بهداشتی یا گردگیری وسایل می‌رود؛ اما بعضی از آلوده‌ترین نقاط خانه جاهایی هستند که مرتب لمس می‌شوند، با مواد غذایی در تماس‌اند یا به‌طور دائم مرطوب می‌مانند. جالب است بدانید در یک بررسی انجام‌شده روی خانه‌ها، بخش‌هایی از آشپزخانه از نظر میزان آلودگی میکروبی، حتی از بسیاری از قسمت‌های سرویس بهداشتی آلوده‌تر بودند.
نکته مهم این است که لازم نیست همه قسمت‌های خانه را هر روز با مواد ضدعفونی‌کننده تمیز کنید. در بیشتر مواقع، شست‌وشوی معمولی با آب و ماده شوینده کافی است و ضدعفونی کردن بیشتر زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فردی در خانه بیمار باشد یا سطحی در معرض آلودگی قابل توجه قرار گرفته باشد.
اسفنج و دستمال آشپزخانه
اسفنج ظرفشویی به دلیل تماس مداوم با مواد غذایی، رطوبت و باقی‌مانده غذا، می‌تواند محل مناسبی برای تجمع میکروب‌ها باشد. در یک بررسی، اسفنج یا دستمال ظرفشویی در میان آلوده‌ترین وسایل خانه قرار گرفت.
اسفنج را هر چند روز یک‌بار به‌خوبی تمیز کنید و بسته به میزان استفاده، آن را حدود هر یک تا دو هفته تعویض کنید. اگر بوی نامطبوعی پیدا کرد یا ظاهر آن تغییر کرد، بهتر است زودتر دور انداخته شود.
سینک ظرفشویی
سینک آشپزخانه با مواد غذایی خام، ظرف‌های کثیف و رطوبت دائمی در تماس است و می‌تواند یکی از نقاط پرآلودگی خانه باشد.
بهتر است سینک را هر روز پس از آماده‌سازی غذا یا شستن ظروف تمیز کنید و شست‌وشوی دقیق‌تر آن را دست‌کم چند بار در هفته انجام دهید. اطراف خروجی آب و صافی سینک نیز نباید فراموش شود.
تخته برش
تخته برش، به‌خصوص زمانی که برای گوشت، مرغ یا مواد غذایی خام استفاده می‌شود، می‌تواند محل انتقال میکروب‌ها باشد.
بعد از هر بار استفاده آن را با آب گرم و شوینده بشویید و پیش از استفاده برای ماده غذایی دیگر نیز در صورت نیاز کاملاً تمیز کنید. بهتر است برای مواد غذایی خام و مواد آماده مصرف، تخته‌های جداگانه داشته باشید.
سطح کابینت و پیشخوان آشپزخانه
روی کابینت و پیشخوان آشپزخانه هم مواد غذایی، هم دست‌ها و هم وسایل مختلف قرار می‌گیرند و به همین دلیل می‌توانند به‌سرعت آلوده شوند.
این سطوح را پس از آماده کردن غذا تمیز کنید و در صورت ریختن مواد غذایی یا تماس با گوشت و مرغ خام، همان لحظه آنها را بشویید.
دستگیره درها و کلیدهای برق
دستگیره در، کلید برق، دستگیره کابینت و بخش‌هایی که اعضای خانواده بارها در طول روز لمس می‌کنند، از سطوح پرتماس خانه هستند.
در خانه‌ای که فرد بیماری وجود ندارد، تمیز کردن این سطوح چند بار در هفته معمولاً رویکرد مناسبی است؛ اما در دوره بیماری یا پس از حضور مهمان، بهتر است دفعات نظافت بیشتر شود.
شیر آب و دستگیره‌های سرویس بهداشتی
شیر آب، دستگیره در سرویس و اطراف سینک مرتب با دست‌هایی تماس پیدا می‌کنند که ممکن است به‌خوبی شسته نشده باشند.
این قسمت‌ها را چند بار در هفته تمیز کنید و اگر فردی در خانه بیمار است، تعداد دفعات نظافت را افزایش دهید. رطوبت موجود در سرویس بهداشتی نیز اهمیت تمیز و خشک نگه داشتن این محیط را بیشتر می‌کند.
نگهدارنده مسواک
نگهدارنده مسواک معمولاً کمتر از خود سرویس بهداشتی تمیز می‌شود، در حالی که رطوبت و باقی‌مانده آب می‌تواند شرایط مناسبی برای تجمع میکروب‌ها ایجاد کند.
بهتر است این وسیله دست‌کم هفته‌ای یک یا دو بار شسته شود و اگر قابل شست‌وشو با ماشین ظرفشویی است، از این روش استفاده کنید.
ظرف غذای حیوانات خانگی
کاسه آب و غذای حیوانات خانگی نیز جزو وسایلی هستند که نباید تنها زمانی شسته شوند که ظاهرشان کثیف شده باشد.
ظرف غذا را روزانه با آب گرم و شوینده بشویید و پس از شستن به‌خوبی آبکشی و خشک کنید.
تلفن همراه و وسایل پرتماس
گوشی تلفن همراه، کنترل تلویزیون، صفحه‌کلید و وسایل مشابه مرتب لمس می‌شوند و در صورت بی‌توجهی، می‌توانند آلودگی را بین دست‌ها و سطوح مختلف جابه‌جا کنند.
این وسایل را به‌صورت منظم تمیز کنید و هنگام بیماری یکی از اعضای خانواده، توجه بیشتری به آنها داشته باشید. برای وسایل الکترونیکی حتماً روش توصیه‌شده توسط سازنده را رعایت کنید و از ریختن مستقیم مایع روی آنها خودداری کنید.
ملحفه، روبالشی، حوله و پادری حمام
برخلاف بسیاری از سطوح سخت، پارچه‌ها هم می‌توانند محل تجمع عرق، چربی پوست، گردوغبار و آلودگی باشند.
برای بیشتر خانه‌ها، شستن ملحفه‌ها، حوله‌ها و پادری حمام حدود هفته‌ای یک بار توصیه می‌شود. اگر فردی بیمار است یا وسایل خیلی زود مرطوب و کثیف می‌شوند، شست‌وشوی زودتر می‌تواند لازم باشد.
کدام قسمت‌های خانه نیاز به تمیزکاری روزانه دارند؟
به‌طور معمول، بهتر است این کارها را در برنامه روزانه قرار دهید:
- شستن و تمیز کردن سینک آشپزخانه، به‌ویژه پس از آماده‌سازی غذا
- تمیز کردن پیشخوان پس از آماده کردن غذا
- شستن تخته برش بعد از هر بار استفاده
- شستن ظرف غذای حیوانات خانگی
- پاک کردن فوری مواد غذایی و مایعاتی که روی سطوح ریخته‌اند
- تمیز کردن اسفنج یا دستمال آشپزخانه طبق روش مناسب و خشک کردن آن پس از استفاده
همچنین اگر فردی در خانه به بیماری عفونی مبتلا شده باشد، سطوح پرتماس مانند دستگیره‌ها، کلیدهای برق، شیرهای آب، پیشخوان و وسایل پرمصرف باید با دفعات بیشتری تمیز شوند.
برنامه ساده برای تمیز نگه داشتن خانه
لازم نیست برای تمیزکاری خانه برنامه‌ای پیچیده داشته باشید. وسایل و سطوحی که با مواد غذایی، رطوبت یا دست‌های مختلف تماس زیادی دارند، باید در اولویت باشند. بسیاری از سطوح پرتماس را می‌توان چند بار در هفته تمیز کرد، وسایل آشپزخانه مرتبط با غذای خام را باید بلافاصله پس از استفاده شست و وسایلی مانند ملحفه و حوله را معمولاً هفته‌ای یک بار شست.
در بیشتر شرایط، تمیز کردن با آب و شوینده کافی است و ضدعفونی کردن همه سطوح به‌صورت روزانه ضرورت ندارد. در صورت بیماری یکی از اعضای خانواده، نظافت و در صورت نیاز ضدعفونی سطوح پرتماس اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
