صرع شکمی نوعی بیماری است که همزمان شکم و مغز شما را تحت تاثیر قرار میدهد. در این عارضه، ممکن است علاوه بر تجربه تشنج، دچار دلدرد، تهوع و استفراغ شوید. متخصصان و کادر درمان میتوانند به شما در کنترل و مدیریت این بیماری کمک کنند؛ روندی که غالباً با مصرف داروهای ضد تشنج انجام میشود.
آنچه در ادامه میخوانید:
- صرع شکمی چیست؟
- علائم صرع شکمی
- علل بروز صرع شکمی
- عوارض صرع شکمی
- روشهای تشخیص صرع شکمی
- درمان صرع شکمی
- تفاوت بین میگرن شکمی و صرع شکمی چیست؟
صرع شکمی چیست؟
صرع شکمی نوع نادر و خاصی از صرع لوب گیجگاهی است که باعث بروز علائم گوارشی مانند درد شکم، تهوع و استفراغ میشود. این نشانهها همراه با تشنج رخ میدهند. تشنج میتواند با طیف وسیعی از علائم همراه باشد که از جمله آنها میتوان به از دست دادن ناگهانی و بیدلیل هوشیاری یا حرکات غیرقابل کنترل عضلات اشاره کرد.
فواصل و تعداد دفعات بروز تشنج ممکن است متغیر باشد؛ تا جایی که گاهی چند بار در روز رخ میدهد. همچنین شدت علائم نیز ثابت نیست؛ برای مثال، ممکن است درد شکم شما از یک تشنج تا تشنج بعدی، به یکباره از حالت خفیف به شدید تغییر کند. خوشبختانه روشهای درمانی مختلفی برای کنترل و مدیریت این نوع صرع وجود دارد.
علائم صرع شکمی
علائم صرع شکمی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درد شکم (در سمت چپ بالا و یا سمت راست پایین) با شدتهای متفاوت
- تهوع و استفراغ
- تشنج و حرکات شدید و غیرقابل کنترل عضلانی همراه با از دست دادن هوشیاری (تشنجهای تونیک-کلونیک تعمیمیافته)
- اسهال
- احساس گزگز، سوزنسوزن شدن یا خوابرفتگی پوست (پارستزی)
- تغییرات در بینایی
- گیجی و منگی
- اضطراب
- سردرد
پس از اتمام تشنج، ممکن است احساس خوابآلودگی، خستگی مفرط یا بیحالی داشته باشید. به این حالت، «فاز پس از تشنج» یا حالت پُستاِکتال میگویند.
علل بروز صرع شکمی
انفجار ناگهانی و غیرطبیعی سیگنالهای الکتریکی در «لوب گیجگاهی» مغز (بخشی از مغز که پشت گوشها قرار دارد) باعث ایجاد صرع شکمی میشود. مغز به طور مداوم در حال ارسال سیگنالها و پیامهایی به بخشهای مختلف بدن است تا آنها وظایف خود را به درستی انجام دهند. وقتی موجی از فعالیتهای الکتریکی غیرطبیعی رخ میدهد، این پیامها به مقصد مورد نظر (که در این بیماری، شکم است) نمیرسند و همین امر موجب بروز علائم صرع شکمی میشود.
از آنجا که صرع شکمی بیماری نادر و کمیابی است، علت دقیق و ریشهای وقوع این اختلال الکتریکی هنوز به طور کامل شناخته نشده است.
بیشتر مبتلایان به صرع شکمی را کودکان تشکیل میدهند، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن دچار شوند. در صورت داشتن شرایط زیر، احتمال ابتلا به این عارضه بیشتر خواهد بود:
- تومور مغزی
- آسیب دیدگی و ضربه به سر (آسیب تروماتیک مغزی)
- آتروفی یا تحلیل رفتن بافت مغز
- تکامل نیافتن کامل برخی از مناطق مغز
عوارض صرع شکمی
صرع شکمی میتواند سیستم گوارش شما را مختل کرده و با ایجاد تهوع و استفراغهای مکرر، منجر به سوءتغذیه شود. مانند هر نوع تشنج دیگری، زمانی که هوشیاری خود را از دست میدهید و کنترلی بر حرکات عضلات خود ندارید، خطر زمین خوردن و آسیبهای جدی جسمی شما را تهدید میکند.
علاوه بر این، صرع میتواند تاثیر قابل توجهی بر سلامت روان داشته باشد. غیرقابل پیشبینی بودن علائم ممکن است فرد را به سمت انزوا و گوشهگیری اجتماعی سوق دهد، یا فشار علائم باعث بروز استرس، اضطراب و افسردگی شود. کمک گرفتن از یک روانشناس یا مشاور روانپزشکی میتواند به شما در مدیریت سلامت روحیتان کمک کند؛ موضوعی که اهمیت آن درست به اندازه درمان علائم جسمی است.
روشهای تشخیص صرع شکمی
پزشک متخصص پس از انجام معاینات بالینی و آزمایشهای لازم، صرع شکمی را تشخیص میدهد. ابتدا شرح حال پزشکی و علائم شما به دقت بررسی میشود. سپس ممکن است آزمایشی به نام نوار مغزی یا الکتروانسفالوگرافی انجام شود. این تست به بررسی نحوه عملکرد مغز کمک میکند. صرع شکمی زمانی در نوار مغزی مشخص میشود که فعالیتهای الکتریکی غیرطبیعی در لوبهای گیجگاهی مشاهده شود.
همچنین ممکن است برای رد کردن سایر بیماریهایی که علائم مشابهی دارند، آزمایشهای تکمیلی مانند آزمایش خون و تصویربرداری از مغز و شکم نیاز باشد.
درمان صرع شکمی
تیم درمانی ممکن است از روشهای زیر برای درمان صرع شکمی استفاده کند:
- داروهای ضد تشنج: ممکن است یک داروی مشخص یا ترکیبی از داروها برای کاهش تعداد دفعات و شدت تشنجها تجویز شود.
- جراحی: اگر دارودرمانی موفقیتآمیز نباشد، ممکن است بیمار به مراکز تخصصی جراحی صرع ارجاع داده شود تا مشخص گردد آیا کاندید مناسبی برای عمل جراحی هست یا خیر.
در صورت مشاهده موارد زیر حتماً به پزشک مراجعه کنید:
- بروز علائم جدید یا شدیدتر شدن علائم قبلی
- عوارض جانبی ناشئ از داروها و روشهای درمان
- چالشها و مشکلات مرتبط با سلامت روان
شما بدنتان را بهتر از هر کسی میشناسید؛ بنابراین اگر متوجه هرگونه تغییر غیرعادی شدید یا احساس کردید چیزی در بدنتان طبیعی نیست، حتماً آن را با متخصص درمانگر خود در میان بگذارید.
تشخیص دقیق صرع شکمی ممکن است زمانبر باشد، زیرا علائم آن شباهت زیادی به بسیاری از بیماریهای دیگر دارد. تیم درمانی تا زمان کشف علت اصلی، به شما در کنترل علائم کمک خواهد کرد. به عنوان مثال، بسیار رایج است که مصرف داروهای ضد تشنج حتی قبل از تشخیص قطعی صرع شکمی آغاز شود.
بسیاری از افراد با مصرف داروهای ضد تشنج، کاهش چشمگیری در تعداد دفعات تشنج تجربه میکنند و درمان موفقیتآمیزی دارند. اما گاهی داروها با نیازهای بدن فرد همخوانی ندارند. در صورتی که داروها موثر واقع نشوند، پزشک گزینههای دیگری مانند جراحی را پیشنهاد خواهد داد.
اگرچه علائم صرع شکمی به طور متوسط تنها چند دقیقه طول میکشند، اما ممکن است چندین بار در روز تکرار شوند. این وضعیت تا زمانی که شما و پزشکتان به یک برنامه درمانی مناسب با نیازهای بدنتان برسید، ادامه خواهد داشت. احساس عدم کنترل بر بدن در این دوران میتواند استرسزا باشد، اما کادر درمان در تمام این مسیر همراه شما هستند. در پرسیدن هرگونه سوال درباره روند بیماری و انتظارات خود از درمان، هیچ تردیدی به خود راه ندهید.
تفاوت بین میگرن شکمی و صرع شکمی چیست؟
میگرن شکمی و صرع شکمی علائم مشابهی دارند و ممکن است با یکدیگر اشتباه گرفته شوند، اما تفاوتهای اساسی میان این دو وجود دارد:
- مدت زمان ماندگاری علائم: اصلیترین تفاوت در مدت زمان طول کشیدن علائم است. علائم میگرن شکمی معمولاً بسیار طولانیتر از صرع شکمی است؛ بهطوری که میگرن شکمی میتواند از ۱ تا ۷۲ ساعت طول بکشد، اما علائم صرع شکمی معمولاً فقط چند ثانیه تا چند دقیقه (و غالباً کمتر از یک ساعت) ادامه دارد.
- نتایج نوار مغزی: نوار مغزی در افراد مبتلا به صرع شکمی، فعالیتهای الکتریکی غیرطبیعی را در مغز نشان میدهد، در حالی که در میگرن شکمی چنین اختلال الکتریکی در نوار مغزی دیده نمیشود.
